Γνωμικολογικον

Αποφθέγματα, Γνωμικά, Αφορισμοί, Ρητά, Παροιμίες
 
 
 

Δημόκριτος




Δημόκριτος, 470-370 π.Χ. , Αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος
Δημόκριτος βιογραφικόΠροσωκρατικός φιλόσοφος που, γεννήθηκε στα Άβδηρα στη Θράκη. Μαθητής του Λεύκιππου. Πίστευε ότι η ύλη αποτελείτο από αδιάσπαστα, αόρατα στοιχεία, τα "άτομα". Επίσης ήταν ο πρώτος που αντιλήφθηκε ότι ο Γαλαξίας είναι το φως από μακρινά αστέρια. Ήταν ανάμεσα στους πρώτους που ανέφεραν ότι το σύμπαν έχει και άλλους "κόσμους" και μάλιστα ορισμένους κατοικημένους. Τα ενδιαφέροντα του Δημόκριτου ήταν εξαιρετικά πλατιά. Ασχολήθηκε σχεδόν με όλους τους τομείς της ανθρώπινης γνώσης.
Μεταγενέστεροι μελετητές του στην αρχαιότητα χώρισαν το έργο του σε δεκατρείς τετραλογίες, ενταγμένες σε πέντε ομάδες έργων: τα ηθικά (δύο τετραλογίες), τα φυσικά (τέσσερις τετραλογίες), τα μαθηματικά (τρεις), τα μουσικά (δύο), τα τεχνικά (δύο). Το ύφος του Δημόκριτου επαινούνταν πολύ στην αρχαιότητα και αξιολογούνταν στο ίδιο επίπεδο μ' αυτό του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη. Από τον τεράστιο όγκο των γραπτών του σώζονται ελάχιστα αποσπάσματα.

Αριθμός Αφορισμών: 56Αναγνώσεις: 56,051

Αρχαία Γνωμικά

Ο κόσμος σκηνή, ο βίος πάροδος. Ήλθες, είδες, απήλθες.


άρεσε σε 435
Άνθρωποι τύχης είδωλον επλάσαντο, πρόφασιν ιδίης αβουλίης.

μτφρ: οι άνθρωποι επινόησαν τη θεά της Τύχης για να δικαιολογήσουν τη δική τους έλλειψη θέλησης.


άρεσε σε 275
Ανοήμονες βιούσι ού τερπόμενοι βιούν.

μτφρ: οι ανόητοι ζουν χωρίς να είναι ευχαριστημένοι που ζουν.


άρεσε σε 257
Το νικάν εαυτόν πασών νικών πρώτη και αρίστη. Το δε ηττάσθαι αυτόν υφ’ εαυτού, αίσχιστον και κάκιστον.


άρεσε σε 164
Υπό γυναικός άρχεσθαι ύβρις αν ανδρί είη εσχάτη.

μτφρ: το να εξουσιάζεται ένας άντρας από μια γυναίκα είναι ο μεγαλύτερος εξευτελισμός


άρεσε σε 156
Ο γέρων νέος εγένετο, ο δε νέος άδηλον ει εις γήρας αφίξεται.

μτφρ: Ο γέρος υπήρξε νέος αλλά ο νέος δεν είναι σίγουρο ότι θα φτάσει να γίνει γέρος


άρεσε σε 118
Χαλεπόν άρχεσθαι υπό χερείονος.

μτφρ: είναι σκληρό να σε εξουσιάζει κάποιος κατώτερος


άρεσε σε 109
Πολλοί δρώντες τα αίσχιστα, λόγους τους αρίστους ασκέουσι.


άρεσε σε 107
Νηπίοισιν ου λόγος, αλλά ξυμφορή γίνεται διδάσκαλος.

μτφρ: για τους ανόητους, δάσκαλος δεν είναι η λογική αλλά η συμφορά


άρεσε σε 106
Γυνή πολλά ανδρός οξυτέρη προς κακοφραδμοσύνην.

απόδοση: η γυναίκα είναι πιο ξύπνια από τον άντρα στις πονηριές


άρεσε σε 100
Ποθητός είναι μάλλον ή φοβερός κατά βίον προαιρού. Ον πάντες φοβούνται, πάντας φοβείται.

μτφρ: διάλεξε να είσαι αγαπητός παρά να σε φοβούνται. Αυτός που τον φοβούνται όλοι, τους φοβάται όλους


άρεσε σε 96
Βίος ανεόρταστος μακρά οδός απανδόχευτος.

μτφρ: μια ζωή χωρίς γιορτές [και πανηγύρια] είναι σαν ένας μακρύς δρόμος χωρίς πανδοχείο.


άρεσε σε 92
Ένιοι, πόλεων μεν δεσπόζουσι, γυναιξί δε δουλεύουσι.

μτφρ: κάποιοι κυβερνούν πόλεις αλλά είναι δούλοι γυναικών


άρεσε σε 66
Αγαθόν ού το μη αδικείν, αλλά το μηδέν θέλειν.

μτφρ: το καλό [και σωστό] είναι όχι μόνο να μην αδικείς αλλά ούτε να θέλεις να το κάνεις


άρεσε σε 66
Πλείονες εξ ασκήσεως αγαθοί γίνονται ή από φύσεως.

μτφρ: οι περισσότεροι γίνονται ικανοί με την άσκηση παρά από τη φύση τους


άρεσε σε 58
Μεγαλοψυχίη το φέρειν πραέως πλημμέλειαν.

μτφρ: είναι μεγαλοψυχία να αντιμετωπίζεις με πραότητα το σφάλμα [του άλλου]


άρεσε σε 50
Ανδρί σοφώ πάσα γη βατή, ψυχής γαρ αγαθής πατρίς ο ξύμπας κόσμος.


άρεσε σε 49
Το αεί μέλλειν ατελέας ποιέει τας πρήξιας.

απόδοση: η διαρκής αναβολή δεν ολοκληρώνει τις πράξεις


άρεσε σε 47
Μη δια φόβον, αλλά δια το δέον απέχεσθε αμαρτημάτων.

μτφρ: όχι από φόβο, αλλά επειδή έτσι είναι το σωστό πρέπει να απέχει κανείς από τα αμαρτήματα [και τις αδικίες]


άρεσε σε 43
Πολλοί πολυμαθέες νόον ουκ έχουσιν.


άρεσε σε 42
Γήρας και πενία δύο τραύματα δυσθεράπευτα.


άρεσε σε 42
Ζην ουκ άξιος, ότω μηδείς εστι χρηστός φίλος.


άρεσε σε 41
Ανθρώποις πάσι ταυτό αγαθόν και αληθές. Ηδύ δε άλλω άλλο.

μτφρ: για όλους τους ανθρώπους, το καλό και το αληθινό είναι το ίδιο. Αυτό που προκαλεί ευχαρίστηση όμως είναι διαφορετικό στον καθένα.


άρεσε σε 39
Μη πάντα επίστασθαι προθύμεο, μη πάντων αμαθής γένη.

μτφρ: μην επιθυμείς να τα μάθεις καλά όλα για να μη μείνεις αμαθής σε όλα


άρεσε σε 39
Παιδός, ουκ ανδρός το αμέτρως επιθυμείν.

μτφρ: οι υπέρμετρες επιθυμίες χαρακτηρίζουν παιδιά και όχι τον άνδρα


άρεσε σε 35
Μηδέν εκ του μη όντος γίνεσθαι μηδ’ ες το μη ον φθείρεσθαι.


άρεσε σε 34
Ηδοναί άκαιροι τίκτουσιν αηδίας.


άρεσε σε 33
Αμαρτίης αιτίη η αμαθίη του κρέσσονος.

μτφρ: αιτία της κακής πράξης είναι η άγνοια του καλύτερου


άρεσε σε 33
Μούνοι θεοφιλέες, όσοις εχθρόν το αδικέειν.

μτφρ: είναι αγαπητοί στους θεούς μόνο όσοι εχθρεύονται την αδικία


άρεσε σε 32
Αρχάς είναι των όλων ατόμους και κενόν, τα δ’ άλλα πάντα νενομίσθαι.

μτφρ: τα άτομα και το κενό είναι η αρχή των πάντων και τα υπόλοιπα είναι κατασκευάσματα του νου

(από το Διογένη Λαέρτιο)


άρεσε σε 31
Μέγα το εν συμφορήσι, φρονέειν ά δει

μτφρ: είναι σπουδαίο να σκέφτεσαι αυτά που πρέπει στις συμφορές


άρεσε σε 30
Δόξα και πλούτος άνευ συνέσεως ουκ ασφαλή κτήματα.


άρεσε σε 30
Του κακού εκλογήν ποιούμενος, το ελάχιστον εξελεξάμην.

μτφρ: αναγκασμένος να διαλέξω κάτι κακό, διάλεξα το ελάχιστο

(δικαιολογούμενος που είχε παντρευτεί μικρόσωμη γυναίκα)


άρεσε σε 27
Αγαθόν ή είναι χρεών ή μιμείσθαι.

μτφρ: πρέπει να είσαι καλός ή να προσποιείσαι ότι είσαι


άρεσε σε 25
Από ομονοίης τα μεγάλα έργα.


άρεσε σε 23
Νόμω και άρχοντι και τω σοφωτέρω είκειν κόσμιον.

μτφρ: στο νόμο, στον άρχοντα και στον σοφό είναι σωστό να υποχωρεί κανείς


άρεσε σε 20
Οι εκούσιοι πόνοι την των ακουσίων υπομονήν ελαφροτέραν παρασκευάζουσι.


άρεσε σε 17
Μικρά διδόναι μάλλον ή μεγάλα εγγυάν.

μτφρ: καλύτερα να δίνεις λίγα παρά να εγγυάσαι πολλά


άρεσε σε 16
Μεγάλα βλάπτουσι τους αξυνέτους οι επαινέοντες.


άρεσε σε 14
Ην μη πολλών επιθυμέης τα ολίγα τοι πολλά δόξει.

μτφρ: αν δεν επιθυμείς πολλά, τα λίγα θα σου φαίνονται πολλά


άρεσε σε 14
Φθόνος έλκος εστι της αληθείας.


άρεσε σε 13
Ελπίδες αι μεν των ορθά φρονεόντων εφικταί, αι δε των αξυνέτων αδύνατοι.

αξυνέτων=ανοήτων


άρεσε σε 7
Λήθη των ιδίων κακών θρασύτητα γεννά.

μτφρ: όποιος ξεχνά τις δικές του κακές πράξεις [ή τις συμφορές του], αποθρασύνεται.


άρεσε σε 5
Χρήματα πορίζειν μεν ουκ αχρείον, εξ αδικίης δε πάντων κάκιον.

μτφρ: να αποκτάς αγαθά δεν είναι αισχρό• όμως, το να τα αποκτάς αδικώντας, είναι το χειρότερο από όλα


άρεσε σε 4
Πλεονεξίη το πάντα λέγειν, μηδέν δε εθέλειν ακούειν.

μτφρ: είναι πλεονεξία το να λες τα πάντα, αλλά να μη θέλεις να ακούς τίποτα


άρεσε σε 3
Δόκιμος ανήρ και αδόκιμος ουκ εξ ών πράσσει μόνον, αλλά και εξ ών βούλεται.

μτφρ: ο άξιος και ο ανάξιος δεν φαίνονται μόνο από όσα κάνουν, αλλά και από όσα θέλουν


άρεσε σε 3
Τόλμα πρήξιος αρχή, τύχη δε τέλεος κυρίη.

μτφρ: η τόλμη είναι η αρχή κάθε πράξης, όμως η τύχη καθορίζει το τέλος


άρεσε σε 2
Τους πόνους διώκειν, αφ’ ών τα μεγάλα και λαμπρά γίγνονται τοις ανθρώποις.

μτφρ: να επιδιώκεις τις κοπιώδεις προσπάθειες που φέρνουν τα μεγάλα και λαμπρά [επιτεύγματα] στους ανθρώπους


άρεσε σε 2
Ούτε τέχνη ούτε σοφίη εφικτόν, εάν μη μάθη τις.

απόδοση: δεν μπορείς να μάθεις τέχνη ούτε να αποκτήσεις σοφία χωρίς εκπαίδευση


άρεσε σε 2
Κίβδηλοι και αγαθοφανέες οι λόγω μεν άπαντα, έργω δε ουδέν έρδοντες.

μτφρ: κάλπικοι και υποκριτές είναι όσοι με τα λόγια κάνουν τα πάντα, ενώ στην πράξη δεν κάνουν τίποτα


άρεσε σε 2
Λόγος έργου σκιή.

μτφρ: ο λόγος είναι η σκιά τής πράξης [και τίποτα παραπάνω]


άρεσε σε 1
Προβουλεύεσθαι κρείσσον προ των πράξεων ή μετανοείν.

μτφρ: είναι προτιμότερο α σκέφτεσαι πριν από τις πράξεις παρά να μετανοείς [αργότερα]


άρεσε σε 1
Εύ λογίζεσθαι, εύ λέγειν και πράττειν ά δει.

μτφρ: να σκέφτεσαι σωστά, να μιλάς σωστά και να κάνεις αυτά που πρέπει.


άρεσε σε 1
Αληθομυθέειν χρεών, ου πολυλογέειν.

μτφρ: έχουμε χρέος να λέμε την αλήθεια όχι να λέμε πολλά


άρεσε σε 1

Αφορισμοί

Ο ύπνος την ημέρα φανερώνει ή σωματικό πρόβλημα ή τεμπελιά ή αμορφωσιά.


άρεσε σε 70
Τα καλά μας έρχονται με δυσκολία και μετά από αναζήτηση, ενώ τα κακά και χωρίς να τα αναζητήσουμε.


άρεσε σε 47








Παρόμοιες Πηγές Γνωμικών



Μανώλης Παπαθανασίου   2008 – 2018


Παρόμοιες πηγές

 Αριστοτέλης

 Πλάτων

 Ηράκλειτος

 Σόλων

 Σωκράτης

 Θαλής ο Μιλήσιος

 Επίκτητος

 Επίκουρος

 Βίας ο Πριηνεύς

 Διογένης

 Πιττακός

 Πυθαγόρας

 Αντισθένης

 Χίλων

 Περίανδρος

 Κλεόβουλος

 Αναξαγόρας

 Ανάχαρσις

 Βίων Βορυσθενίτης

 Αρίστιππος

 Ξενοφάνης

 Ζήνων ο Κιτιεύς

 Θεόφραστος

 Αρχύτας

 Διαγόρας ο Μήλιος






Δημοφιλεις Συγγραφεις
1 Νίκ. Καζαντζάκης
2Οδυσσέας Ελύτης
3Νίτσε
4 Όσκαρ Ουάιλντ
5 Βίκτωρ Ουγκώ
6 Φρόυντ
7 Σωκράτης
8 Γκαίτε
9 Σαίξπηρ
10 Κομφούκιος
11 Αλμπέρ Καμύ
12 Καβάφης
13 Αϊνστάιν
14 Αριστοτέλης
15 Ωνάσης
16 Πλάτων
17 Ζαν-Πωλ Σαρτρ
18 Λα Ροσφουκώ
19 Γούντυ Άλλεν
20 Μαρκ Τουαίην
21 Μαχάτμα Γκάντι
22 Γιώργος Σεφέρης
23 Τσώρτσιλ
24 Ηράκλειτος
25 Λάο Τσε
26 Τζ.Μπέρναρ Σω
27 Ναπολέων
28 Επίκουρος
29 Μπίσμαρκ
30 Καρλ Μαρξ
31 Γιάννης Ρίτσος
32 Μένανδρος
33 Πωλ Βαλερύ
34 Σοπενχάουερ
35 Κώστας Βάρναλης
36 Βολταίρος
37 Νίκος Καββαδίας
38 Νικολό Μακιαβέλι
39 Ντοστογιέφσκι
40 Καρυωτάκης