γνωμικα

Γνωμικολογικον

Αποφθέγματα, Γνωμικά,  Αφορισμοί, Ρητά, Παροιμίες και άλλα
www.gnomikologikon.gr
 
 


My "other" sites:

Ελληνικές Παροιμίες

greek proverbs

σελίδα 4 από 17

«προηγούμενη σελίδαεπόμενη σελίδα»

Εγώ

  • Άμα πεθάνω εγώ, φούρνος να μην καπνίσει.
  • Όξω απ’ τη μανίκα μου κι ας είναι κι η μανίτσα μου.
  • Σ’ αυτόν τον τόπο τον στραβό, άλλος δεν ήταν κι ήρθα εγώ.

Πρόσωπο

  • Το πρόσωπο είναι σπαθί.

Χαρακτήρας

  • Άμα το ‘χει η κούτρα σου να κατεβάζει ψείρες...
  • Όπου είν’ ο γέρος κουζουλός από τα νιάτα το ‘χει.

Μάτια

  • Το γινάτι βγάζει μάτι.
  • Το μάτι σπάει την πέτρα.
  • Μάτια λαίμαργα, ψυχή χαμένη.
  • Το μάτι δειλό μα το χέρι τολμηρό.
  • Φάτε μάτια ψάρια και κοιλιά περίδρομο.
  • Κάλλιο να σου βγει το μάτι παρά το όνομα.
  • Σε όλα υπάρχει νόμος, στα μάτια όχι όμως.
  • Tο ένα μάτι στο γιαχνί και τ’ άλλο στο πιλάφι.
  • Μάτια που δεν βλέπονται, γρήγορα λησμονιούνται.
  • Για σένα μαυρομάτα μου έβγαλα εγώ τα μάτια μου.
  • Άλλα τα μάτια του λαγού κι άλλα της κουκουβάγιας.

Νους

  • Άσκεφτος ο νους, διπλός ο κόπος.
  • Αν δε δουλεύει το μυαλό, τα χέρια δε δικάνε.
  • Το μυαλό το σπείρανε κι όσοι προλάβαν πήρανε.
  • Καλά είναι τα γράμματα, μα να ‘χει νου και γνώση.

Όνομα

  • Όχι Γιάννης, Γιαννάκης.
  • Όπου Γιάννης και μάλαμα.
  • Άλλος έχει τ’ όνομα κι άλλος τη χάρη.
  • Σπίτι χωρίς Γιάννη, προκοπή δεν κάνει.
  • Ακόμα δεν τον είδαμε και Γιάννη τον εβγάλαμε.

Στάση & Νοοτροπία

  • Χαρά σ’ εκείνον που γελά, με τα παθήματά του, που κάνει γλέντι τον καημό, χορό τα βήματά του.

Απόψεις & Γνώμες

  • Oι πολλές γνώμες βουλιάζουν το καράβι.
  • Άλλος το μακρύ του κι άλλος το κοντό του.
  • Στο μπόι σου βρίσκεις, στη γνώμη σου δε βρίσκεις.
  • Με ένα κώλο γερνάει κανείς, με μια γνώμη δεν γερνάει.
  • Την ξένη γνώμη αγροίκα την και τη δική σου κράτει, κι εκείνην όπου σε ωφελεί, με δαύτηνε περπάτει.

Πεποιθήσεις

  • Ο λύκος κι αν εγέρασε κι άσπρισε το μαλλί του, ούτε τη γνώμη άλλαξε ούτε την κεφαλή του.

Καταγωγή

  • Το σόι σώζεται.
  • Το μήλο κάτω απ’ τη μηλιά θα πέσει.
  • Πάρε σκυλί από μαντρί, γυναίκα από σόι.
  • Η αλεπού και το παιδί της, ένα τομάρι έχουνε.
  • Κατά μάνα κατά κύρη, κατά γιος και θυγατέρα.
  • Οι κάμποι τρέφουν άλογα και τα βουνά λεβέντες.
  • Ζαβός ζαβή παντρεύτηκε, ζαβά παιδιά θα κάνουν.
  • Το αίμα νερό δεν γίνεται [και άμα γενεί δεν πίνεται].
  • Από αγκάθι βγαίνει ρόδο κι από ρόδο βγαίνει αγκάθι.
  • Από κει που πήδησε η κατσίκα θα περάσει και το κατσικάκι.
  • Αδύνατο `ναι να γενεί χοίρου μαλλί μετάξι και του χωριάτη το παιδί να ‘χει αρχοντιά και τάξη.
  • Μη μου πολυψηλώνεσαι γιατί ψηλός δεν είσαι, και το χωριό σου είναι κοντά, και ξέρω τίνος είσαι.

Νοσταλγία

  • Η γριά όταν χαιρότανε, τα νιάτα της θυμότανε.
  • Όποιος γεννηθεί στη φυλακή, τη φυλακή θυμάται.

Μνήμη

  • Κάθε κακό θυμίζεται, κάθε καλό ξεχνιέται.
  • Γλυκό είν’ το γάλα έλεγε ο πάππος μου που το ‘λεγε μια θεια του.

Λήθη

  • Πάντα ξεχνά η πεθερά πως ήτονε και νύφη.
  • Μάτια που δεν βλέπονται, γρήγορα λησμονιούνται.
  • Όσοι πίνουν και μεθούνε λησμονούν όσα χρωστούνε.

Γέλιο & Χαμόγελο

  • Η πορδού είναι γελού.
  • Γελά ο τρελός στ’ αγέλαστα.
  • Γέλιο άσκοπο, μυαλό άσκεφτο.
  • Γέλασε και το παρδαλό κατσίκι.
  • Γελά που κλάνει μα δεν του πιάνει.
  • Το γέλιο, είναι του τρελού ο λόξυγκας.
  • Άμα ξαναγίνω νύφη, ξέρω να χαμογελώ.
  • Είναι κι άσπρα γέλια, είναι και μαύρα γέλια.
  • Εγελούσανε με μένα κι έσκασα κι εγώ στα γέλια.
  • Όταν γελάς μη σκέφτεσαι, μα όταν κλαις το ίδιο.
  • Τα γέλια τ’ ασταμάτητα, μυαλά κουρκουτιασμένα.
  • Αν δεν γελάσεις το πρωί, μην καρτερείς το βράδυ.
  • Όποιος γελάει την Παρασκευή, κλαίει το Σαββάτο.
  • Τα γέλια τ’ ασταμάτητα, μυαλά κουρκουτιασμένα.
  • Εγώ γελώ με δώδεκα, και δεκατρείς μ’ εμένα.
  • Δυο γελάν, κάτι ξέρουν. Ένας γελάει, τρελός είναι.
  • Αν γελάς όταν σε δέρνουν, δεν θα σε ξαναδείρουν.
  • Ας πηδάμε κι ας γελάμε για να λεν πως δεν πεινάμε.
  • Απ’ τα πολλά τα γέλια, τον καταλαβαίνεις τον τρελό.
  • Ο Οκτώβρης θέλει γέλια, γιατί ανοίγουν τα βαρέλια.
  • Γέλιο χαρά που μου ‘φερες και λύπη που μου πήρες.
  • Άσπρα γέλια των χειλιώνε, μαύρα γέλια των καρδιώνε.
  • Όποιος γελάει με τον άλλον, γελάει με τα μούτρα του.
  • Ο γνωστικός θυμάται και γελά, ο τρελός βλέπει και γελά.
  • Καλύτερα καλύβα όπου γελούν, παρά παλάτι όπου κλαίνε.
  • Μ’ έκαμες κι εγέλασα, κι ήταν κι ο άντρας μου άρρωστος.
  • Χαρά σ’ εκείνον που γελά, με τα παθήματά του, που κάνει γλέντι τον καημό, χορό τα βήματά του.

Μυρωδιές & Αρώματα

  • Πέρσι έκλασε, φέτος βρόμισε.
  • Το ψάρι βρομάει απ’ το κεφάλι.
  • Ο πρωτομυριστής και πρωτοκλαστής.
  • Όταν ανακατεύεις τα σκατά, βρομάνε.
  • Καθενός η πορδή, μόσχος του μυρίζει.
  • Βασιλικός κι αν μαραθεί, τη μυρωδιά την έχει.
  • Όποιος κεντάει το γάιδαρο, μυρίζεται τις πορδές του.
  • Όποιος περπατεί μυρίζει κι όποιος κάθεται βρωμίζει.

Ρούχα

  • Τα ράσα δεν κάνουν τον παπά.
  • Φύλαγε τα ρούχα σου να έχεις τα μισά.
  • Ή μίλαε όπως φορείς ή φόραε όπως μιλείς.
  • Τα δανεικά τα ρούχα ζεστασιά δεν σου κρατούν.
  • Άλλαξε ο Μανωλιός, έβαλε τα ρούχα του αλλιώς.
  • Καλά είν’ τα φαρδομάνικα, μα είν’ για δεσποτάδες.

Εξωτερική Εμφάνιση

  • Μαγκιά, κλανιά και κώλος φινιστρίνι.
  • Από ‘ξω κούκλα κι από μέσα πανούκλα.
  • Μικρός στο μάτι, μεγάλος στο κρεβάτι.
  • Άνθρωπο βλέπεις, καρδιά δεν γνωρίζεις.
  • Άντρας χωρίς μουστάκι, αυγό χωρίς αλάτι.
  • Κοντή γυναίκα πέρδικα, ψηλή καρακαηδόνα.
  • Άντρας ο καλύτερος τσάχειλας και μύταρος.
  • Ο κουζουλός ο γάιδαρος, πάντα πουλάρι δείχνει.
  • Η αρρώστια και η αρχοντιά φαίνονται από μακριά.
  • Κι αν στόλισες το γάιδαρο, γι’ άλογο δεν περνιέται!
  • Αρρώστου χείλη φαίνονται και νηστικού μαγούλες.
  • Φυλάξου από άνθρωπο σπανό και μαλλιαρή γυναίκα.
  • Ο μουρλός άντρας και η πουτάνα γυναίκα δεν γερνάνε ποτέ.
  • Μάτια και φρύδια έβλεπα και πίστεψα ο καημένος, μα την καρδιά δεν έβλεπα και βγήκα γελασμένος.

Ομορφιά

  • Μπρος τα κάλλη τι είναι ο πόνος.
  • Όμορφη γυναίκα, διάβολος του χωριού.
  • Άσχημο παιδί στην κούνια, όμορφο στη ρούγα.
  • Καλογνωμιά και ομορφιά θέλουν ταπεινοσύνη.
  • Οι έμορφες γυρεύονται κι οι άξιες επαινούνται.
  • Μην το περηφανεύεσαι και μην το κάνεις νάζι, γιατί ο Θεός την ομορφιά σαν άνθος την τινάζει.
  • Δεν θέλω άνδρα όμορφον να κάθεται σιμά μου, να συχνομπαρμπερίζεται και να πεινά η κοιλιά μου.

Υγεία

  • Κώλος κλαμένος, γιατρός χεσμένος.
  • Κάλλιο κακή φτιάσις παρά κακή κράσις.
  • Ό,τι παθαίνει το κορμί, το φταίει το κεφάλι.
  • Ο άρρωστος θέλει γιατρό κι ο πεθαμένος κλάμα.
  • Μήτε όλα του γιατρού μήτε του γιατρού κανένα.
  • Χαρά στο νιο τον τσίρλιαρη, τον γέρο σφιχτοκώλη.
  • Οι τριφτάδες κι ο χυλός ώσπου να σηκωθείς ορθός.
  • Πότε ο Γιάννης δεν μπορεί, πότε ο κώλος τον πονεί.
  • Αν πεθάνω από συνάχι, η πανούκλα μούντζες να 'χει.
  • Κάλλιο φτωχός και υγιής παρά πλούσιος και ασθενής.
  • Το γέρο δεν τον ρωτούν πού πονεί, αλλά πού δεν πονεί.
  • Τετάρτη και Παρασκευή τα νύχια σου μην κόψεις, την Κυριακή να μη λουσθείς, αν θέλεις να προκόψεις.

Καρδιά

  • Κρύα χέρια - ζεστή καρδιά.
  • Το στενό σπίτι θέλει φαρδιά καρδιά.
  • Της καρδιάς το κλειδί ο λόγος το κρατεί.
  • Πολλές φορές η λογική με την καρδιά μαλώνει, γιατί το θέλει η καθεμιά δικό της το τιμόνι.

Αίμα

  • Το αίμα νερό δεν γίνεται [και άμα γενεί δεν πίνεται].

Οπτικό πεδίο

  • Η καμήλα την καμπούρα της δεν την βλέπει.
  • Ο διακονιάρης τα μπροστινά σακούλια βλέπει.
  • Όσους βλέπει ο παπάς, τόσους και θυμιατίζει.
  • Εμείς το λύκο βλέπουμε, πούθε πάν’ τ’ αχνάρια του.
  • Το δικό μου το καρφί το βλέπεις, το δικό σου το παλούκι δεν το βλέπεις;

Συνήθεια

  • Μούστος είναι και θα βράσει.
  • Τόπου συνήθεια, νόμου κεφάλαιο.
  • Συνήθισε να γίνεται, δεν απογίνεται.
  • Ό,τι μικρομάθαινες, δεν το γεροντάφηνες.
  • Κώλος μαθημένος δεν ξεχνάει ο καημένος.
  • Έτσι το ‘χει το λινάρι, να ανθεί τον Αλωνάρη.
  • Κάθε μαχαλάς και τάξη, κάθε ρούγα και ζακόνι.
  • Κώλος που ‘μαθε να κλάνει, εύκολα δε ξεμαθαίνει.
  • Ντύσου, γδύσου, συλλογίσου, φάγε, πιέ, χέσε, κοιμήσου.

Τύχη & Πεπρωμένο

  • Ρόδα είναι και γυρίζει.
  • Ό,τι μέλλει δεν ξεμέλλει.
  • Στραβά δόντια, ίσια μοίρα.
  • Η μάνα γεννάει μα δεν μοιραίνει.
  • Κάθε ημέρα δεν είναι τ’ Αϊ-Γιαννιού.
  • Του φτωχού τ’ αρνί κριάρι δε γίνεται.
  • Αυτός κοιμάται κι η τύχη του δουλεύει.
  • Όταν θέλει ο Θεός, βοηθούν κι οι Άγιοι.
  • Γυναίκα και καρπούζι η τύχη τα διαλέγει.
  • Ό,τι γράφει η μοίρα, δεν ξεγράφει η χείρα.
  • Του φτωχού το εύρημα, ή καρφί ή πέταλο.
  • Άλλος μαυρομάτα και άλλος τσιμπλομάτα.
  • Όταν ο Θεός νοιάζεται, ζηλεύουν κι οι αρχόντοι.
  • Ο Θεός άλλους έπλασε και άλλους έκλασε.
  • Όποιος έχει τύχη, γεννάνε και τα κοκόρια του.
  • Η μοίρα κάνει τα προικιά, το ριζικό τα κάλλη.
  • Να ‘χα πουτάνας ριζικό και ακαμάτρας μοίρα.
  • Όταν η τύχη σε βοηθά, μην την πισωκωλιάζεις.
  • Σαν θέλει η μοίρα, μυλωνάς γίνεται και δεσπότης.
  • Που γραψ’ ο Θεός ξεβράκωτο, ποτέ βρακί δε βάζει.
  • Όποιου του μέλλει να πνιγεί, δεν πάει από κρεμάλα.
  • Τα όσα έχει η μοίρα στο χαρτί, πελέκι δεν τα κόβει.
  • Οι ακαμάτρες και οι τρελές έχουν τις τύχες τις καλές.
  • Ό,τι γράφει η μοίρα μελανό, ο ήλιος δεν τ’ ασπρίζει.
  • Απ’ τον μύλο κι αν αλεστείς, άμα ειν’ να ζήσεις, ζεις!
  • Μην κοιτάς τα στραβά μου πόδια. Κοίτα την ίσια μου την τύχη.
  • Όσο θέλεις δούλευε, όσα θέλει ο Θεός σου δίνει.
  • Αν έχεις τύχη διάβαινε και ριζικό περπάτει [κι αν είσαι κακορίζικος, κάτσε μην τυραννιέσαι]

Υπέρβαροι

  • Τα πάχη μου, τα κάλλη μου.
  • Του παπά η κοιλιά είν’ αμπάρι, θέλει να φάει και να πάρει.

Ομοιότητα

  • Σόι πάει το βασίλειο.
  • Όχι Γιάννης, Γιαννάκης.
  • Δες μάνα και πάρε κόρη.
  • Όλοι οι σκύλοι μια γενιά.
  • Ό,τι δεν ομοιάζει μήτε γειτονιάζει.
  • Κόρακας κοράκου μάτι δεν βγάζει.
  • Κολιός και κολιός από ένα βαρέλι.
  • Μεταξύ κατεργαραίων, ειλικρίνεια.
  • Σπάρτο με σπάρτο, βούρλο με βούρλο.
  • Κύλησε ο τέντζερης και βρήκε το καπάκι.
  • Αν δε ταιριάζαμε, δεν θα συμπεθεριάζαμε.
  • Όμοιος τον όμοιο κι η κοπριά στα λάχανα.
  • Δείξε μου το φίλο σου, να σου πω ποιος είσαι.
  • Κατά μάνα κατά κύρη, κατά γιος και θυγατέρα.
  • Αγάπαγε η Μάρω το χορό βρήκε και άντρα χορευτή.
  • Όμοιος τον όμοιο αγαπά κι όμοιος τον όμοιο θέλει.
  • Η νύφη όντας θα γεννηθεί, της πεθεράς θα μοιάσει.
  • Βρήκε ο γύφτος τη γενιά του κι αναγάλλιασε η καρδιά του.
  • Από ένα ξύλο φτιάχνουν και το φουρνόφτυαρο και το σκατόφτυαρο.
  • Όμοιος τον όμοιο γύρευε, πουτάνα την πουτάνα, κι ο κερατάς τον κερατά να περπατούν αντάμα.
  • Έσμιξε ο ανάλατος με την αναλατίνα,
    κι εκάμανε δύο παιδιά, ανάλατα κι εκείνα.

Γυμνό

  • Νηστικός περνάς, γυμνός όχι.
  • Έμαθε γυμνός και ντρέπεται ντυμένος.
  • Έμαθε ξεβράκωτος και ντρέπεται ντυμένος.

Μαλλιά

  • Μακριά μαλλιά και λίγη γνώση.
  • Πήγε για μαλλί και βγήκε κουρεμένος.
  • Η φωτιά και το νερό δεν έχουν μαλλιά.
  • Ο πνιγμένος απ’ τα μαλλιά του πιάνεται.
  • Όποιος έχει τα γένια, έχει και τα χτένια.
  • Μαθημένο είναι το αρνί, να του παίρνουν το μαλλί.

σελίδα 4 από 17

«προηγούμενη σελίδαεπόμενη σελίδα»

Συγγενές είδος με τις παροιμίες είναι και οι Παροιμιακές Φράσεις

Ξένες Παροιμίες υπάρχουν στη σελίδα: Ξένες Παροιμίες

Επιπλέον, αρκετές «βωμολοχικές» παροιμίες θα βρείτε στα: Ακατάλληλα

Πολύ κοντά στις παροιμίες είναι και οι: Θυμόσοφες Ρήσεις

Για αποκλειστικά αρχαίες παροιμίες υπάρχει η σελίδα:
Αρχαίες Ελληνικές Παροιμίες










Widgets με Γνωμικά για την Ιστοσελίδα σας.
Αν θέλετε να ενσωματώσετε στο blog ή στην ιστοσελίδα σας widgets με Γνωμικά που τροφοδοτούνται από τη βάση δεδομένων του Γνωμικολογικού, μπορείτε να τα βρείτε εδώ.


Τα δικά σας σχόλια


comments powered by Disqus


τσολιας

 
Σχετικό Γνωμικό
Η ευφυΐα και το πνεύμα ενός έθνους φαίνονται από τις παροιμίες του.
Φρ. Βάκων






Δείγμα Γνωμικών



Υποστήριξη





Τα Δημοφιλέστερα





 
Δεν απαγορεύεται η αντιγραφή του περιεχομένου της ιστοσελίδας!
To σωστό όμως είναι να αναφέρεται πάντα η πηγή.
Creative Commons License    This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License

2008-2015: Manolis Papathanassiou