Γνωμικολογικον

Αποφθέγματα, Γνωμικά, Αφορισμοί, Ρητά, Παροιμίες
 
 
 

Ελληνικές Παροιμίες


greek proverbs

σελίδα 6 από 17

«προηγούμενη σελίδαεπόμενη σελίδα»

Αξιολόγηση

  • Δες μάνα και πάρε κόρη.
  • Χώρια τα στέρφα από τα γαλάρια.
  • Άλλος έχει τ’ όνομα κι άλλος τη χάρη.
  • Το δένδρο από τον καρπό γνωρίζεται.
  • Του γεωργού η δουλειά στ’ αλώνι φαίνεται.
  • Άντρας ο καλύτερος τσάχειλας και μύταρος.
  • Όσο και να ξεπέσει ο Χριστός, πάντα θα αξίζει ίσα με σαράντα Αγίους

Αξία & Ικανότητα

  • Κατά το νιο και τ’ άρματα.
  • Ο καλός ο μύλος όλα τ’ αλέθει.
  • Αν δε φας θεριό, δε θεριεύεις.
  • Η καμήλα από τ’ αυτί δεν κουτσαίνει.
  • Η καλή νέστρα και με το κουτάλι γνέθει.
  • Ο καλός ο γεωργός κάνει το καλό χωράφι.
  • Βασιλικός κι αν μαραθεί, τη μυρωδιά την έχει.
  • Της καλής προβατίνας της κρεμάνε το τροκάνι.
  • Ο καλός ο καπετάνιος στη φουρτούνα φαίνεται.
  • Άλλα τα μάτια του λαγού κι άλλα της κουκουβάγιας.
  • Μάστορης είναι και της κατσίκας ο κώλος [που κάνει την κοπριά της κομπολόι].
  • Μη με κοιτάς στο γύρισμα, γυρίζω παλικάρι. Να με κοιτάς στο λιόκρισμα που σπάω το λιθάρι.

Ευφυΐα

  • Δεν πίν’ η κατσούλα ξίδι.
  • Το έξυπνο πουλί από τη μύτη πιάνεται.
  • Με το νου και με τη γνώση βρήκαν τον Θεό καμπόσοι.
  • Εσύ που ξέρεις τα πολλά κι ο νους σου κατεβάζει, χίλια καντάρια σίδερο, πόσες βελόνες βγάζει;

Σοφία

  • Κάνε με σοφό, να σε κάνω πλούσιο.

Θέληση & Δύναμη

  • Ο επιμένων νικά.
  • Την πέτρα στύβει και την τρίχα σχίζει.
  • Όταν η θέληση είναι σταθερή, το πόδι είναι ελαφρύ.

Αυτονομία

  • Μονάχος χόρευε κι όσο θέλεις πήδα.
  • Μονάχος δούλευε, ποτέ δεν θ’ αποστάσεις.
  • Όποιος ξενοκαβαλικεύει, γρήγορα και ξεπεζεύει.
  • Όταν είσαι μοναχός σου, παίδευε τον κώλαρό σου.
  • Μικρό - μικρό τ’ αλώνι σου, μα είν’ κατάδικό σου.
  • Όποιος πηδάει μονάχος του, κανένας δεν τον φτάνει.
  • Όποιο πρόβατο φεύγει απ’ το μαντρί το τρώει ο λύκος.
  • Ο λύκος έχει το σβέρκο χοντρό γιατί κάνει μόνος τις δουλειές του.
  • Αν δεν έχεις νύχια να ξυστείς, μην περιμένεις να σε ξύσει κανένας άλλος.

Ηρωισμός

  • Κάλλιο σφαγάρι παρά ψοφίμι.
  • Όπου πεθαίνουνε πολλοί, θάνατο δε φοβάσαι.

Αυτογνωσία

  • Η μαϊμού είδε τον κώλο της και τρόμαξε.
  • Η καμήλα την καμπούρα της δεν τη βλέπει.

Τιμιότητα

  • Καθαρός ουρανός αστραπές δε φοβάται.

Καλοσύνη

  • Χίλιοι καλοί χωράνε.
  • Ο καλός καλό δεν έχει.
  • Όπου Γιάννης και μάλαμα.
  • Κάμε το καλό και ρίξ’ το στο γιαλό.
  • Όλα στον κόσμο χάνονται και μέν’ η καλοσύνη.
  • Η μεγάλη καλοσύνη είναι και μπουνταλοσύνη.

Υπευθυνότητα

  • Όποιος έχει αμπέλι, ας βρει δραγάτη.
  • Το κάθε αρνί κρέμεται από το κλιτσί του.
  • Η θάλασσα είναι γαλανή μα ο αγέρας τη μαυρίζει.
  • Εγώ βαφτίζω και μυρώνω, άρα ζήσει άρα δε ζήσει.
  • Κάνεις δεν κάνεις, με το Θεό μην τα βάνεις.

Μετριοφροσύνη

  • Καλογνωμιά και ομορφιά θέλουν ταπεινοσύνη.
  • Όσο είσαι, Γιάννη, φαίνου και λιγάκι παρακάτω.

Γενναιοδωρία

  • Ας γυρίζει ο μύλος, κι ας τρώει ο χοίρος.
  • Το ξένο βιό ο καλόγερος για την ψυχή του δίνει.
  • Ο λόγος σου με χόρτασε και τα ψωμί σου φά’ το.
  • Ο σπόρος κι ο παράς, αν δεν σκορπιστούν δεν αυγαταίνουν.

Οίκτος & Έλεος

  • Μη λυπηθείς αμάθητο γιατί θα καλομάθει. Λυπήσου καλομάθητο όταν θα κακοπάθει.

Ευγνωμοσύνη

  • Πίνει η κότα το νερό, μα κοιτάει και το Θεό.
  • Έφαγες το κουλούρι σου, κάτω τη μούρη σου.
  • Ό,τι έκανες γειτόνισσα εις το δικό μου γάμο, να μ’ αξιώσει ο Θεός διπλά να σου τα κάμω.

Προνοητικότητα

  • Έχουσιν γνώσιν οι φύλακες.
  • Φύλαγε τα ρούχα σου να έχεις τα μισά.
  • Του άγιου άναβε ένα κερί και του διαβόλου δέκα.
  • Δείρ’ τονε για τ’ αβγό, να μην σου πάρ’ την κότα.
  • Το Μάρτη ξύλα φύλαγε μην κάψεις τα παλούκια.
  • Μεγάλη μπουκιά φάε, μεγάλη κουβέντα μην πεις.
  • Μήτε στη μέση χωραφιού, μήτε στην άκρη τραπεζιού.
  • Των φρονίμων τα παιδιά πριν πεινάσουν μαγειρεύουν.
  • Άμα αστράφτει και βροντά, δέσε την βάρκα του ψαρά.
  • Όταν έπινες με τη μουρχούτα, ας τα συλλογιόσουν τούτα.
  • Την υπογραφή σου και το κάτω το κεφάλι σου να προσέχεις που τα βάζεις.
  • Η αρκούδα το κόκαλο το μετράει πρώτα στον πισινό της κι ύστερα το τρώει.

Υπομονή

  • Αγάλι-αγάλι γίνεται η αγουρίδα μέλι.
  • Φασούλι το φασούλι γεμίζει το σακούλι.
  • Ο Θεός αργεί μα δεν λησμονεί.
  • Μάραθο το μάραθο γεμίζ’ η γριά τον κάλαθο.
  • Αν είσαι και παπάς, με την αράδα σου θα πας.
  • Όπου αγάλι-αγάλι περπατεί, μακριά μπορεί να πάει.
  • Σταλαματιά, σταλαματιά, γεμίζει η στάμνα η πλατιά.
  • Σταλαματιά, σταλαματιά, τρώγεται η πέτρα η πλατιά.
  • Κάτσε κότα μου στ’ αυγά σου για να βγούνε τα πουλιά σου.

Πειθαρχία & Υπακοή

  • Όπως μου βαράνε χορεύω.
  • Βασιλική διαταγή και τα σκυλιά δεμένα.
  • Νύφη, όχι καθώς ήξευρες, αλλά καθώς ηύρες.
  • Ο παπάς κι η καμουλίκα όταν σου μιλούν αγροίκα.
  • Η προσταγή σου φιρμάνι κι ο κώλος σου ντουμάνι.

σελίδα 6 από 17

«προηγούμενη σελίδαεπόμενη σελίδα»

Συγγενές είδος με τις παροιμίες είναι και οι Παροιμιακές Φράσεις

Ξένες Παροιμίες υπάρχουν στη σελίδα: Ξένες Παροιμίες

Επιπλέον, αρκετές «βωμολοχικές» παροιμίες θα βρείτε στα: Ακατάλληλα

Πολύ κοντά στις παροιμίες είναι και οι: Θυμόσοφες Ρήσεις

Για αποκλειστικά αρχαίες παροιμίες υπάρχει η σελίδα:
Αρχαίες Ελληνικές Παροιμίες











Μανώλης Παπαθανασίου   2008 – 2018


Σχετικό Γνωμικό
Η ευφυΐα και το πνεύμα ενός έθνους φαίνονται από τις παροιμίες του.
Φρ. Βάκων


Google

τσολιας