γνωμικα

Γνωμικολογικον

Αποφθέγματα, Γνωμικά,  Αφορισμοί, Ρητά, Παροιμίες και άλλα
www.gnomikologikon.gr
 
 


My "other" sites:

Ελληνικές Παροιμίες

greek proverbs

σελίδα 8 από 17

«προηγούμενη σελίδαεπόμενη σελίδα»

Αδιαφορία

  • Για του παπά τ’ αμπέλι μη σε μέλει.
  • Εκατό ξυλιές στον ξένο κώλο λίγες είναι.
  • Άμα πεθάνω εγώ, φούρνος να μην καπνίσει.
  • Βρακί δεν έχει ο κώλος μας, γαρίφαλο στ’ αυτί μας.
  • Ψωμί μη λείψει σπίτι μας και φούρνος να μη καπνίσει.

Ανοχή

  • Ασθενής και οδοιπόρος αμαρτίαν ουκ έχει.
  • Όσο καθίζει ο κερατάς, το κέρατό του αυξαίνει.
  • Λεκέ που βγάζει το νερό να μην τον συλλογάσαι.
  • Σ’ αγαπώ κυρά να κλάνεις, αλλά μην το παρακάνεις.
  • Γάιδαρος που δεν ‘μποδίζει, άφησέ τον κι ας γκαρίζει.
  • Κάνε Γιάννο μ’ τη δουλειά σου, κι ύστερα και πάλι θεια σου.
  • Όταν θα μάθει ο κερατάς την τέχνη του κεράτου, μέλι και γάλα γίνεται με τη νοικοκυρά του.

Εγκαρτέρηση

  • Κάθε εμπόδιο για καλό.
  • Όσα λυγούνε δε σπούνε.
  • Ό,τι πέψ’ ο Θεός, καλά πεμένο.
  • Μετά τη μπόρα έρχεται η γαλήνη.
  • Μαθημένα τα βουνά απ’ τα χιόνια.
  • Το άδικο το τρως μα δεν το χωνεύεις.
  • Και τα καλά δεχούμενα, και τα κακά.
  • Η ελιά έχει και σοδιά, έχει κι αναποδιά.
  • Όσα βρέχει ο Θεός, τόσα καταπίνει η γη.
  • Κώλος μαθημένος δεν ξεχνάει ο καημένος.
  • Και τούτος ο ανήφορος κατήφορο θα φέρει.
  • Λαγόν εσφάζαν κι έκλανε, καλά που δεν έχεζε.
  • Όσα μας παίρνει ο Θεός, είν’ από τα δικά του.
  • Καλώς τηνε τη δυστυχιά, αν έρθεις μοναχή σου.
  • Χαρά σ’ εκείνο το κακό, που θα ‘ρθει μοναχό του.
  • Μαθημένο είναι το αρνί, να του παίρνουν το μαλλί.
  • Όταν σε βαρούνε βάστα, θα γυρίσει κι άλλη στράτα.
  • Καλό είν’ η συμφορά να έρθει μοναχή της, παρά μαζί κι η μάνα της και η αδελφή της.

Απαξίωση

  • Χέσε κώλε κι άφσε κι όλε.
  • Έβγαλε κι η Ελευσίνα στάρι.
  • Μιλάν’ όλοι, μιλάνε κι οι κώλοι.
  • Κουκιά τρως, κουκιά μαρτυράς.
  • Είχαμε τόσα σκατά, ήρθε και η Σκατομαριά.
  • Άξιος είναι στο φαΐ και γρήγορος στον ύπνο.
  • Βροντάν όλα τα σίδερα, βροντά κι η σακοράφα.
  • Μια γριά μονοδοντού άντρα γύρευε η πορδού.
  • Εβγήκε και το τζίτζιφο και παριστάν’ το φρούτο.
  • Ακαμάτης και φαγάς: ψάλτης, διάκος ή παπάς.
  • Ο τεμπέλης κι ο φαγάς, ή χωροφύλακας ή παπάς.
  • Καλώς τον άγιο του Θεού, τον παξιμαδοκλέφτη.
  • Του χοίρου το μαλλί δε γίνεται μετάξι.
  • Και κόκκορος εν λαχάνοις, και Σαούλ εν προφήταις.
  • Από της μυλωνούς τον κώλο ορθογραφία γυρεύεις.
  • Παστρική καλή Θοδώρα, το τσαρούχι μες στην πίτα.
  • Το ‘να παιδί καλό παιδί και τ’ άλλο γαμώ τη μάνα του.
  • Πλεύουν τα μήλα στο νερό, πλεύουν και οι καβαλίνες.
  • Χωριάτη άγιο κι αν ιδής, ποτέ μην προσκυνήσεις, κι αν τον ιδής και ‘πίσκοπο, χέρι μην του φιλήσεις.

Αποδραματοποίηση

  • Κάτι τρέχει στα γύφτικα.
  • Μεγάλο θάμα, τρεις μέρες.
  • Σιγά μη χάσει η Βενετιά βελόνι.
  • Σιγά μη στάξει η ουρά του γαϊδάρου.
  • Τρείς μέρες θάμα, τη τρίτη παραθάμα.
  • Έπεσε η ζάχαρη στο μέλι και κάτι τρέχει.
  • Τον καβαλάρη μην τον λυπάσαι που κρέμονται τα ποδάρια του.

Ανωτερότητα

  • Το δέντρο που ‘χει τον καρπό, όλο πετροβολιέται.
  • Η αρρώστια και η αρχοντιά φαίνονται από μακριά.
  • Και το πουλί ψηλά πετάει, μα στη γη θα βρει να φάει.
  • Όποιος καμαρώνει γι' αφεντιά, πρέπει κι αφέντης να 'ναι.

Ενόχληση

  • Μη φυτρώνεις εκεί που δεν σε σπέρνουν.
  • Όπου ρίξει παλαμάρι, κάνει μήνες να σαλπάρει.
  • Κάθε πρώτη του μηνός, για δεσπότης, για φανός.
  • Όπου τάβλα και ποτήρι, δέξου και τον κυρ-Σωτήρη.
  • Εβατεύονταν η γίδα και τον τράγο τσούζει ο κώλος.

Αποστροφή

  • Σαν τη γίδα το ψαλίδι.
  • Όποιου φιλεί δυο στόματα, το ένα του βρωμάει.
  • Όσον μισώ τα κάρταμα, στα γένεια μου βλαστούσιν.

Αχρειότητα

  • Κακό σκυλί ψόφο δεν έχει.
  • Όπου πληγή κι αυτός μύγα.
  • Γκαστρώνει γαϊδούρα στην ανηφόρα.
  • Απ’ όπου κι αν τον πιάσεις λερώνεσαι.
  • Ψεύτης, κλέπτης και καλός άνθρωπος.
  • Άνθρωπος ξετσίπωτος, γάιδαρος αδέσποτος.
  • Κλαίει η αλεπού που πήρε ο αετός την κλώσα.
  • Αυγό να πάρεις απ' αυτόν, δεν έχει κρόκο μέσα.
  • Όποιος κεντάει το γάιδαρο, μυρίζεται τις πορδές του.
  • Γαμεί η χελώνα το λαγό, όταν ο αετός είναι από πάνω.

Πονηριά

  • Μεταξύ κατεργαραίων, ειλικρίνεια.
  • Με λένε Ρίζο και όπως θέλω τα γυρίζω.
  • Η τέχνη και η πονηριά τη νικά την αντρειά.
  • Όταν πεινά η αλεπού, καμώνεται πως κοιμάται.
  • Μας μάθανε οι Κρητικοί πως είμαστε Χανιώτες.
  • Η αλεπού εκατό χρονών, τ’ αλεπουδάκια εκατόν δέκα.
  • Όταν ο διάολος μας δίνει το στάρι, ο διάολος μας παίρνει το σακί.

Απειλή

  • Καλομελέτα κι έρχεται.
  • Κι ο Άγιος φοβέρα θέλει.
  • Το σιγανό ποτάμι να φοβάσαι.
  • Πίσω έχει η αχλάδα την ουρά.
  • Βαθειά βροντή, κοντά βροχή.
  • Σκύλος που γαβγίζει, δεν δαγκώνει.
  • Έβαλαν το λύκο να φυλάει τα πρόβατα.
  • Το ποτάμι κοιμάται, ο οχτρός δεν κοιμάται.
  • Ο λύκος με μηνύματα ποτέ αρνί δεν τρώγει.
  • Απολύθηκε ο γάιδαρος; Αλιά από τα λάχανα.
  • Θα φάει η μύγα σίδερο και το κουνούπι ατσάλι.
  • Φοβέρισε τον κώλο σου, μην κλάσει στο παζάρι.
  • Γειτόνισσες, τις κότες σας κι ο πετεινός μου ελύθη.
  • Φυλάξου από άνθρωπο σπανό και μαλλιαρή γυναίκα.
  • Θα σου δείξω εγώ Ζαμπέτα πώς την παίζουν την τρομπέτα.
  • Σαν σ’ αρέσει μπαρμπα-Λάμπρο, ξαναπέρνα από την Άνδρο.
  • Όταν ακούς την αρκούδα στου γείτονα την αυλή, καρτέρα τη και στη δική σου.

Εμπαιγμός

  • Γέλασε και το παρδαλό κατσίκι.
  • Είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα.
  • Αναγελούμε δεκαοχτώ και μας γελούνε χίλιοι.
  • Εγελούσανε με μένα κι έσκασα κι εγώ στα γέλια.
  • Όποιο χορτάρι γελάς, στην πόρτα σου φυτρώνει.
  • Κουτσό ποτέ μην κυνηγάς, με σένα θα γελάσουν.
  • Εγώ γελώ με δώδεκα, και δεκατρείς μ’ εμένα.
  • Όποιος γελάει με τον άλλον, γελάει με τα μούτρα του.
  • Γέλασε η κατσίκα που φάνηκε της προβατίνας ο κώλος.

Καχυποψία

  • Μασάει η κατσίκα ταραμά;
  • Κάνεις το χωριάτη φίλο; Κράτα και κομμάτι ξύλο.
  • Αρβανίτη αν κάνεις φίλο, κράτα και κανένα ξύλο.
  • Τον σκύλο κάνε σύντεκνο και το ραβδί σου βάστα.
  • Όπου ακούς πολλά κεράσια, κράτα και μικρό καλάθι.
  • Ζωντανούς Αγίους, μήτε να τους πιστεύεις, μήτε να τους προσκυνάς.

Περιφρόνηση

  • Δεν γνωρίζουν οι γαϊδάροι πώς το τρώνε το χαβιάρι.
  • Τα δικά μας είν' καρύδια και βροντούν, τα δικά σας σύκα και ζουλιούνται.
  • Ποτέ σου μην περιφρονείς τα κάτω σκαλοπάτια, γιατί σ’ αυτά πρωτοπατείς και βγαίνεις στα παλάτια.

Άρνηση

  • Δεν μπορώ θα πει δεν θέλω.
  • Με το ζόρι παντρειά δε γίνεται.
  • Ανάθελα ξεκίνησε και θελητά του πήγε.
  • Έμαθες να μου γυρεύεις έμαθα να μη σου δίνω.
  • Μήτε στο διάβολο κερί, μήτε στον Τούρκο κώλο.

Απόρριψη

  • Μήτε μέλι θέλω μήτε μελίσσια.
  • Από κακή κολοκυθιά, ούτε κολοκυθόσπορο.
  • Δε με θέλεις μιαν οργιά, δε σε θέλω μία τριχιά.
  • Μαριγούλα Μαριγώ, κι αν δε με θες, να κι εγώ!
  • Ο λόγος σου με χόρτασε και τα ψωμί σου φά’ το.
  • Απ’ του διαβόλου το μαντρί, μήτε ‘ρίφι μήτε αρνί.
  • Στον ακάλεστο το γάμο, ή διωγμένος ή δαρμένος.
  • Τα καλά του Γιάννη θέμε και το Γιάννη δεν τον θέμε.

Κριτική

  • Όποιος δεν εργάζεται, περιεργάζεται.
  • Μη κατακρίνεις και κριθείς κι αναγελάς και πάθεις.
  • Όποιος είν’ έξω απ’ το χορό, πολλά τραγούδια ξέρει.
  • Το δικό μου το καρφί το βλέπεις, το δικό σου το παλούκι δεν το βλέπεις;

Εξαπάτηση

  • Τα φαινόμενα απατούν.
  • Να κουκιά και δώσ’ μου φάβα.
  • Μέχρι να ’ρθει η γνώση, πάει το γρόσι.
  • Όποιος γελάει τη γη, και η γης τόνε γελάει.
  • Εσύ γριά που διακονείς έχεις αλεύρι και πουλείς.
  • Γέλασέ τον τον χωριάτη να τον έχεις πάντα εργάτη.
  • Ποιος γελάει και γιοματίζει δεν ευρίσκει να δειπνήσει.
  • Εγέλασές με μια φορά, ανάθεμα σε σένα, εγέλασές με δυο φορές, ανάθεμά μου εμένα.

Επιτηδειότητα

  • Αλλού ο παπάς κι αλλού τα ράσα του.
  • Ο διάβολος γίδια δεν είχε και τυρί επούλαγε.
  • Πολλά ξέρει ο ποντικός μα πιο πολλά ο γάτος.
  • Ο καλόερος ήβανε το διάολο μες στο μποκάλι.
  • Δανεικό κυρά τ’ αλεύρι, δανεικό και το προζύμι.
  • Ξένο ψωμί ήταν που ‘τρωγε, δικό του το μαχαίρι.
  • Αυτός με την τρελίτσα του γεμίζει την κοιλίτσα του.
  • Εγώ με την τρελίτσα μου, την κάνω τη δουλίτσα μου.
  • Είχε ο φρόνιμος χουλιάρι κι έτρωγε ο ζουρλός μ’ εκείνο.
  • Η γάτα όπως κι αν την πετάξεις, με τα τέσσερα θα πέσει.
  • Άλλοι ζιούσιν με τον κόπον κι άλλοι ζιούσιν με τον τρόπον.

Δικαιολογίες

  • Απορία ψάλτου βηξ.
  • Ψάλε δεσπότη, με πονεί το δάχτυλο μου.
  • Γυναίκα που δικαιολογείται αυτοκατηγορείται.
  • Όσα δεν φτάνει η αλεπού τα κάνει κρεμαστάρια.
  • Ο κακός ο μάστορης με τα σύνεργά του τα βάζει.
  • Πότε ο Γιάννης δεν μπορεί, πότε ο κώλος τον πονεί.
  • Τι έχεις γέρο που χορεύεις; Δε μ’ αφήνουν τα δαιμόνια.
  • Κίνησε ο Οβριός για το παζάρι κι έτυχε να ‘ναι Σάββατο.
  • Ο ακαμάτης δεν τρώει τα μύγδαλα για να μην τα σπάσει.

Παράπονα

  • Δεν είμαι φαγάς, είμαι παραπονιάρης.
  • Ξένου παινέψου και δικού παραπονέψου.
  • Αντί να τρίζει η άμαξα, τρίζει ο αμαξηλάτης.
  • Εφτά νομάτοι δυο ψωμιά κι εγώ ο καημένος ένα.

Υπερβολές

  • Κάνει σαν τη χήρα στο κρεβάτι.
  • Βρήκαμε παπά, ας θάψουμε πέντε-έξι.
  • Ή οκτώ λογιώ φαγί ή σαρδέλα μοναχή.
  • Όποιος έχει πολύ πιπέρι, ρίχνει και στα λάχανα.
  • Τον κασίδη σαν πεθάνει, χρυσομάλλη θα τον πουν.
  • Πάνω που έμαθε ο γάιδαρος να μην τρώει, ψόφησε.
  • Γλυκάθηκε η γριά στο μέλι, θα φάει και το κουβέλι.
  • Το πολύ το «Κύριε ελέησον» το βαριέται κι ο παπάς.
  • Είπαν τον τρελό να χέσει κι έβγαλε και τ’ άντερά του.
  • Είπαν του τρελού ν’ ανάψει φωτιά κι έκαψε τα ρούχα του.

Θυμός

  • Το αψύ το ξίδι στο αγγειό του βράζει.
  • Του θυμού ο γιατρός είναι ο λόγος ο καλός.

Εκδίκηση

  • Μία σου και μία μου.
  • Γλυκά τα έφαγες, ξινά θα τα ξεράσεις.
  • Δανεικά ‘ναι τα κούρταλα στο γάμο.
  • Ό,τι σου κάμνουν κάμνε και κάκια μην το έχεις.
  • Έχει ο καιρός γυρίσματα να πληρωθούν τα πείσματα.
  • Εσύ κατουρείς την πόρτα μου κι εγώ χέζω στη γωνιά σου.

Τιμωρία

  • Όλα εδώ πληρώνονται.
  • Από τ’ αυτί και στο δάσκαλο.
  • Έφαγες το μέλι, πιέ και το ξίδι.
  • Φταίει ο γάιδαρος και δέρνουν το σαμάρι.
  • Με τα πολλά στη φυλακή και με τα λίγα μέσα.
  • Δείρ’ τονε για τ’ αβγό, να μην σου πάρ’ την κότα.
  • Ο ψεύτης και ο κλέφτης τον πρώτο χρόνο χαίρονται.
  • Ό,τι κάνει η γίδα στο πουρνάρι το βρίσκει στο τομάρι.
  • Όποιος κατουράει στη θάλασσα, το βρίσκει στο αλάτι.
  • Όποιος σκάβει το λάκκο τ’ αλλουνού, πέφτει ο ίδιος μέσα.
  • Αν κλωτσάς τα γονικά σου, θα το βρεις απ' τα παιδιά σου.
  • Βαρ’ της νιάς με την καλάμα και της γριάς με τη ματσούκα.
  • Μια του κλέφτη, δυο του κλέφτη, τρεις και την κακή του μοίρα.

Μετάνοια

  • Καλόγρια στα γεράματα.
  • Στερνή μου γνώση να σ’ είχα πρώτα.
  • Αμαρτία εξομολογουμένη ουκ έστι αμαρτία.

Φυγή

  • Αν τον ματαϊδείς, γράψε τον αράπη.
  • Έτρεχε να μη βραχεί κι έπεσε στο ποτάμι.
  • Φτώχυνε το μοναστήρι, χαθήκανε και οι καλογήροι.
  • Βαστάτε ποδαράκια μου [να μη σας χέσει ο κώλος μου].

σελίδα 8 από 17

«προηγούμενη σελίδαεπόμενη σελίδα»

Συγγενές είδος με τις παροιμίες είναι και οι Παροιμιακές Φράσεις

Ξένες Παροιμίες υπάρχουν στη σελίδα: Ξένες Παροιμίες

Επιπλέον, αρκετές «βωμολοχικές» παροιμίες θα βρείτε στα: Ακατάλληλα

Πολύ κοντά στις παροιμίες είναι και οι: Θυμόσοφες Ρήσεις

Για αποκλειστικά αρχαίες παροιμίες υπάρχει η σελίδα:
Αρχαίες Ελληνικές Παροιμίες










Widgets με Γνωμικά για την Ιστοσελίδα σας.
Αν θέλετε να ενσωματώσετε στο blog ή στην ιστοσελίδα σας widgets με Γνωμικά που τροφοδοτούνται από τη βάση δεδομένων του Γνωμικολογικού, μπορείτε να τα βρείτε εδώ.


Τα δικά σας σχόλια


comments powered by Disqus


τσολιας

 
Σχετικό Γνωμικό
Η ευφυΐα και το πνεύμα ενός έθνους φαίνονται από τις παροιμίες του.
Φρ. Βάκων






Δείγμα Γνωμικών



Υποστήριξη





Τα Δημοφιλέστερα





 
Δεν απαγορεύεται η αντιγραφή του περιεχομένου της ιστοσελίδας!
To σωστό όμως είναι να αναφέρεται πάντα η πηγή.
Creative Commons License    This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License

2008-2015: Manolis Papathanassiou