Δίστιχες παροιμίες
Έμμετρες παροιμίες σε δύο στίχους, που κατά κανόνα προέκυψαν από κάποιο δημοτικό τραγούδι ή λαινοτράγουδο.
| Αριθμός Αφορισμών: 73 | Αναγνώσεις: 206 |
Παροιμίες
| Η αγάπη σου είναι ψεύτικη σαν τ’ Απριλιού το χιόνι, πρωί-πρωί απλώνεται, το μεσημέρι λειώνει. άρεσε σε 264 |
| Τετάρτη και Παρασκευή τα νύχια σου μην κόψεις, την Κυριακή να μη λουσθείς, αν θέλεις να προκόψεις. άρεσε σε 238 |
| Να ‘μουν το Μάη γάιδαρος, τον Αύγουστο κριάρι, όλους τους μήνες κόκορας και γάτος το Γενάρη. άρεσε σε 237 |
| Βρήκες καιρό, αρμένιζε, καιρό μην περιμένεις, γιατί ο καιρός τα πράγματα δεν ξέρεις πώς τα φέρνει. άρεσε σε 175 |
| Ο λύκος κι αν εγέρασε κι άσπρισε το μαλλί του, ούτε τη γνώμη άλλαξε ούτε την κεφαλή του. άρεσε σε 115 |
| Χαρά σ’ εκείνον που γελά με τα παθήματά του, που κάνει γλέντι τον καημό, χορό τα βήματά του. άρεσε σε 109 |
| Όποιος στην ξέρα περπατεί και θάλασσα γυρεύει ο διάβολος οπίσω του κουκιά τού μαγειρεύει. (η παλιότερη εκδοχή ήταν «στον κώλο του» αντί «οπίσω του») άρεσε σε 106 |
| Όπου αγαπάς κατούρησε και όπου μισείς χτενίσου και όπου πολύ-πολύ μισείς, κάτσε κι απονυχίσου. άρεσε σε 104 |
| Ήλιος και βροχή παντρεύονται οι φτωχοί, ήλιος και φεγγάρι παντρεύονται οι γαϊδάροι. άρεσε σε 96 |
| Εις του θανάτου τες πληγές βοτάνια δε χωρούσι ούτε γιατροί γιατρεύουσι ούτ’ άγιοι βοηθούσιν. άρεσε σε 95 |
| Μη μου πολυψηλώνεσαι γιατί ψηλός δεν είσαι, και το χωριό σου είναι κοντά, και ξέρω τίνος είσαι. άρεσε σε 89 |
| Ο λόγος εις την ώρα του χίλια φλουριά αξίζει, κι αν δεν τον πεις στην ώρα του, τίποτα δεν αξίζει. άρεσε σε 83 |
| Ποτέ σου μην περιφρονείς τα κάτω σκαλοπάτια, γιατί σ’ αυτά πρωτοπατείς και βγαίνεις στα παλάτια. άρεσε σε 81 |
| Μην το περηφανεύεσαι και μην το κάνεις νάζι, γιατί ο Θεός την ομορφιά σαν άνθος την τινάζει. άρεσε σε 74 |
| Πολλές φορές η λογική με την καρδιά μαλώνει, γιατί το θέλει η καθεμιά δικό της το τιμόνι. άρεσε σε 69 |
| Όταν μάθει ο κερατάς την τέχνη του κεράτου, μέλι και γάλα γίνεται με τη νοικοκυρά του. άρεσε σε 69 |
| Αν βρέξει ο Απρίλης δυο νερά κι ο Μάης άλλο ένα, χαρά σ’ εκείνον τον ζευγά που ‘χει πολλά σπαρμένα. άρεσε σε 68 |
| Ψάρι μπαρμπούνι διάλεγε και γάιδαρο καμπούρη, γυναίκα ψηλοκάβαλη και χοίρο μακρυμούρη. άρεσε σε 61 |
| Καλόγερος θε να γενώ ν’ αγιάσω την ψυχή μου, μα δε μ’ αφήνει ο διάολος που έχω στο βρακί μου. άρεσε σε 54 |
| Ήλιος και βροχή παντρεύονται φτωχοί, ήλιος και χιόνι παντρεύονται αρχόντοι. άρεσε σε 51 |
| Κάλλιο να ‘χω στον τόπο μου ελιές και παξιμάδι παρά στα ξένα ζάχαρη και να ορίζουν άλλοι. άρεσε σε 51 |
| Αν αρτυθείς να είν’ αρνί, αν κλέψεις ναν’ χρυσάφι κι αν αγαπήσεις και καμιά, να τη ζηλεύει η γειτονιά. άρεσε σε 46 |
| Μάτια και φρύδια έβλεπα και πίστεψα ο καημένος, μα την καρδιά δεν έβλεπα και βγήκα γελασμένος. άρεσε σε 45 |
| Τα μαύρα νέφη του βοριά, τα κόκκινα του νότου, κι εκείνα τα κατάμαυρα του σκύλου του σορόκου. (Ανδριώτικη παροιμία) άρεσε σε 45 |
| Αδύνατο ‘ναι να γενεί χοίρου μαλλί μετάξι και του χωριάτη το παιδί να ‘χει αρχοντιά και τάξη. άρεσε σε 41 |
| Εγέλασές με μια φορά, ανάθεμα σ’ εσένα, εγέλασές με δυο φορές, ανάθεμά μου εμένα. άρεσε σε 37 |
| Όποιος τα φίδια κυνηγά, φίδι θα τον δαγκώσει, και όποιος τον κίνδυνο αγαπά, αυτός θα τον σκοτώσει. άρεσε σε 37 |
| Εσύ που ξέρεις τα πολλά κι ο νους σου κατεβάζει, χίλια καντάρια σίδερο, πόσες βελόνες βγάζει; άρεσε σε 37 |
| Το κάστανο θέλει κρασί και το καρύδι μέλι κι η όμορφη θέλει φιλί, πουρνό και μεσημέρι. άρεσε σε 36 |
| Η νυκτερίδα κι ο λαγός και δαίμων και αγάπη τα τέσσερα δαιμόνια την νύκτα ου κοιμούνται. άρεσε σε 36 |
| Όπου έχει δυο αγαπητικιές χαρά έχει μεγάλη, γιατί όταν μαλώνει με τη μια, κινάει και πάει στην άλλη. άρεσε σε 32 |
| Αν με αγαπάει ο άνδρας μου, στην τύχη το ‘χω χάρη, αν με αγαπάει κι άλλος κανείς, το ‘χω κρυφό καμάρι. άρεσε σε 32 |
| Πότε με τα καρύδια του, πότε με τον χαλβά του, ήφερε την καλόγρια εις τα θελήματά του. άρεσε σε 32 |
| Χωριάτη άγιο κι αν ιδής, ποτέ μην προσκυνήσεις, κι αν τον ιδής και ‘πίσκοπο, χέρι μην του φιλήσεις. άρεσε σε 31 |
| Γάιδαρος είναι γάιδαρος, ας εφορεί και σέλλα και η γριά κι αν ομορφίζεται δεν γίνεται κοπέλα. άρεσε σε 31 |
| Καλό είν’ η συμφορά να έρθει μοναχή της, παρά μαζί κι η μάνα της και η αδελφή της. άρεσε σε 31 |
| Αν κάμεις και καλά παιδιά, τα πλούτη τι τα θες. Αν κάμεις και κακά παιδιά, τα πλούτη τι τα θες. άρεσε σε 31 |
| Την ξένη γνώμη αγροίκα την και τη δική σου κράτει, κι εκείνην όπου σε ωφελεί, με δαύτηνε περπάτει. άρεσε σε 30 |
| Μην απελπίζεις άνθρωπο με τη δική σου γνώση, γιατί δεν ξέρεις ο Θεός τι έχει να του δώσει. άρεσε σε 29 |
| Το γέλιο χάνει την τιμή, το κολατσιό το γιόμα και το μικρό το δειλινό χάνει το μέγα δείπνο. που σημαίνει ότι εξαιτίας μιας μικρής απόλαυσης χάνουμε κάτι πιο σημαντικό άρεσε σε 29 |
| Μη με κοιτάς στο γύρισμα, γυρίζω παλικάρι. Να με κοιτάς στο λιόκρισμα που σπάω το λιθάρι. άρεσε σε 28 |
| Καλογέροι για δουλειά, ούτε κρίση ούτε λαλιά. Καλογέροι για φαΐ, όλοι εδώ οι ορφανοί. άρεσε σε 28 |
| Το αμπέλι, θέλει αμπελουργό, το σπίτι νοικοκύρη και το καράβι, στο γιαλό, θέλει καραβοκύρη. άρεσε σε 23 |
| Όποιος θέλει ν’ αγαπήσει θέλει να χασομερήσει, θέλει άσπρα να ξοδιάσει και να μην τα λογαριάσει. (άσπρα=λεφτά) άρεσε σε 23 |
| Ο κόλακας κι ο κόρακας έχουν το ίδιο χρώμα, ο ένας το ‘χει στην ψυχή κι ο άλλος εις το σώμα. άρεσε σε 21 |
| Όσο με βόηθηκε η νύχτα και η αυγή, δε με βόηθηκε μήτε μάνα μήτ’ αδερφή. δηλαδή, τίποτε δεν με βοήθησε τόσο, όσο το να σηκώνομαι πολύ νωρίς για δουλειά άρεσε σε 20 |
| Κόψε κέδρο, φτιάξε Αντώνη και από πλάτανο Θανάση, εάν πεις και για τον Γιάννη, όποιο ξύλο να ‘ναι κάνει. άρεσε σε 20 |
| Ό,τι έκανες γειτόνισσα εις τον δικό μου γάμο, να μ’ αξιώσει ο Θεός διπλά να σου τα κάμω. άρεσε σε 19 |
| Αν βρέξη ο Μάρτης τρία νερά κι ο Απρίλης άλλα δύο, να ιδείς του Μάρτη, τα κουκιά τ’ Απρίλη τα σιτάρια, να ιδείς το γεροκρίθαρον πώς στρίφτει το μουστάκι. άρεσε σε 19 |
| Από εψές το δειλινό λείπει ο άντρας μου στο μύλο, πείτε μου γειτόνισσες, να παντρευτώ ή να μείνω; άρεσε σε 18 |
| Η πρώτη μου γυναίκα μου, η δεύτερη κυρά μου, η τρίτη η στερνότερη ραβδί του κεφαλιού μου. άρεσε σε 18 |
| Μην κάνεις μη σου κάνουνε, μην πεις να μη σου πούνε, σε ξένη πόρτα μη χτυπάς, γιατί τη δική σου σπούνε. άρεσε σε 16 |
| Ανύπαντρος σαν παντρευτεί δεν πρέπει να χορεύει, μόνο σακί στον ώμο του κριθάρι να μαζεύει. άρεσε σε 15 |
| Να ξέρετε οι λεύτερες το τι ‘ναι οι παντρεμένες, τα ρούχα σας θα παίρνατε να φεύγατε οι καημένες. άρεσε σε 15 |
| Να ‘ναι Χριστούγεννα στεγνά, τα Φώτα χιονισμένα, και τα Λαμπρά βρεχούμενα, αμπάρια γιομισμένα. άρεσε σε 14 |
| Άλλος τη θέλει όμορφη, άλλος τη θέλει να ‘χει, και άλλος κλείν’ τα μάτια του και παίρνει, ό,τι λάχει. άρεσε σε 13 |
| Γερόντων πάρε τη βουλή κι ανθρώπων μαθημένων, οπού έχουνε πολύ ψωμί και αλάτι φαγωμένο. άρεσε σε 12 |
| Βόδι να μην αλώνιζε, κόρη να μην εγέννα και νιος να μην εθέριζε, ποτέ του δε θα ‘γέρνα. άρεσε σε 10 |
| Ποτέ μη δώσεις στον φτωχό πόρτα και παραθύρι και πάπλωμα να σκεπαστεί, μη σηκωθεί και φύγει. άρεσε σε 10 |
| Τούτα φέραν οι καιροί και οι κακοί οι χρόνοι, να παίζει ο λύκος με τ’ αρνί κι ο κούκος με τ’ αηδόνι. άρεσε σε 10 |
| Κεφαλλονίτικος παπάς διαβάζει με σοφία, τα δώδεκα Ευαγγέλια τα βγάζει δεκατρία. άρεσε σε 9 |
| Αν δε λαλήσουν τα όργανα, κι αν δε σφαχτεί ο τράγος, απίστευτο μου φαίνεται να ‘ναι δικός μου ο γάμος. άρεσε σε 8 |
| Χωστά χωστά τον έκαμε ο Μιχελής το γάμο, γιατί ήταν λίγα τα ψωμιά και το χωριό μεγάλο. άρεσε σε 8 |
| Έχετε γεια γειτόνισσες, πάω να κοινωνήσω, και άμα γυρίσω απ’ την εκκλησιά, έρχομαι να σας βρίσω. άρεσε σε 5 |
| Έσμιξε ο ανάλατος με την αναλατίνα, κι εκάμανε δύο παιδιά, ανάλατα κι εκείνα. άρεσε σε 4 |
| Εξόδεψε ο φιλάργυρος παράδες στ’ όνειρό του, και την αυγή κρεμάστηκε απ’ τον πολύ καημό του. άρεσε σε 3 |
| Μη λυπηθείς αμάθητο γιατί θα καλομάθει. Λυπήσου καλομάθητο όταν θα κακοπάθει. άρεσε σε 3 |
| Εγώ έλεγα να παντρευτώ να μην ξενοθερίζω, και τώρα που παντρεύτηκα να ξενοβοτανίζω; άρεσε σε 2 |
| Δεν θέλω άνδρα όμορφον να κάθεται σιμά μου, να συχνομπαρμπερίζεται και να πεινά η κοιλιά μου. άρεσε σε 2 |
| Έκαμα τον γάιδαρο κι ετσούλωσε τ’ αυτιά του και πήρε το σαμάρι του και πήγε στην κυρά του. άρεσε σε 2 |
| Τη Γέννηση την άβρεχη, τα Φώτα χιονισμένα και τη Λαμπρή βρεχούμενη, τα πάντα ‘φτυχισμένα. άρεσε σε 2 |
| Θολό ποτάμι σαν περνάς κι όταν μετράς τα γρόσια, κι όταν σου λένε παντρειά, το νου σου τετρακόσια. |
| Αήρα στο σιτάρι και πέτρα στη φακή, κορίτσι φιλημένο δεν κάνει προκοπή. |
Παρόμοιες Πηγές Γνωμικών
Μανώλης Παπαθανασίου 2008 – 2026