Μαντινάδες
Η μαντινάδα είναι ποίημα που αποτελείται από δυο στίχους που συνήθως είναι δεκαπεντασύλλαβοι σε ομοιοκαταληξία ή και τέσσερα ημιστίχια που δεν ομοιοκαταληκτούν απαραίτητα. Αποτελεί μέσο αυθόρμητης λαϊκής έκφρασης σε αρκετά μέρη της Ελλάδας, κυρίως όμως στην Κρήτη.
Αυτό το είδος έμετρης λαϊκής έκφρασης στις Κυκλάδες και ιδιαίτερα στην Απείρανθο της Νάξου λέγεται «κοτσάκι». Αντίστοιχα ονόματα αυτού του είδους σε άλλες περιοχές είναι τα «λιανοτράγουδα», οι «ρίμες», οι «παρόλες» τα «στιχάκια».
Αυτό το είδος έμετρης λαϊκής έκφρασης στις Κυκλάδες και ιδιαίτερα στην Απείρανθο της Νάξου λέγεται «κοτσάκι». Αντίστοιχα ονόματα αυτού του είδους σε άλλες περιοχές είναι τα «λιανοτράγουδα», οι «ρίμες», οι «παρόλες» τα «στιχάκια».
| Αριθμός Αφορισμών: 27 | Αναγνώσεις: 2,702 |
Στίχοι
| Ο άνδρας κάνει τη γενιά
κι όχι η γενιά τον άνδρα. Σαν είν’ ο τράγος δυνατός, δεν τονε στένει η μάντρα. άρεσε σε 51 |
| Για τη γυναίκα στοίχημα ποτέ σου να μη βάνεις. Γιατί στις δέκα τις οκτώ στα σίγουρα το χάνεις. άρεσε σε 51 |
| Ψηλά αν σου μέλλει ν’ ανεβείς βήμα με βήμα ανέβα τα χνάρια σου να ξαναβρείς όταν σου πουν κατέβα… άρεσε σε 13 |
| Ζωή δεν είναι να ξυπνάς και να κοιμάσαι πάλι, ζωή είναι να ‘σαι ξυπνητός όταν κοιμούνται οι άλλοι. άρεσε σε 13 |
| Απής γεράσ’ ο άνθρωπος, τη δύναμή ντου χάνει. όντε τη βάν’ αγκομαχεί, κι όντε τη βγάνει κλάνει. άρεσε σε 11 |
| Τούτος ο κόσμος μάτια μου ρόδά ‘ναι και γυρίζει. Τον ένα κάνει να γελά, τον άλλο να δακρύζει. άρεσε σε 7 |
| Τα μάτια τα ‘χουν να θωρούν μα κάνουν κι άλλη χρήση. Μιλούν εκειά που δεν μπορεί η γλώσσα να μιλήσει. άρεσε σε 7 |
| Η μόνη που θα άντεχε στο πλάι μου να μείνει είν’ η σκιά μου μα κι αυτή στη συννεφιά μ’ αφήνει. άρεσε σε 6 |
| Μια μαργαρίτα ρώτησα αν μ' αγαπάς εμένα, και κείνη μού ‘πε μ’ αγαπάς, και ‘πόμεινε και ένα. άρεσε σε 3 |
| Μόνο σε μια περίπτωση το θάνατο φοβούμαι μην είναι ο Άδης ψεύτικος και δε συναντηθούμε. άρεσε σε 2 |
| Τα μάθια σου μου παίζουνε σαΐτες ασημένιες, και στην καρδιά μου μπαίνουνε και βγαίνουν ματωμένες. άρεσε σε 2 |
| Μέσα στο γάλα τάβαλες τα πόδια σου, κερά μου, κι ήβγηκες ξεκάλτσωτη κι ήκαψες την καρδιά μου. άρεσε σε 2 |
| Ζαχαροζυμωμένη μου και ποιος σου τα σγουραίνει, τα κατσαρά σου τα μαλλιά, με τ’ ασημένιο χτένι; άρεσε σε 2 |
| Θαρρείς πως σ’ απαρνήθηκα, γιατί δεν είχες κάλλη; Σ’ αρνήθηκα, γιατ’ ήχασκες οπού ‘βρισκες κουτάλι. άρεσε σε 1 |
| Αέρα βγάνουν οι στεριές κι όλα τα δέντρα σιούνται, κρίμας τσι βεργολιγερές, που δε γλυκοφιλιούνται. άρεσε σε 1 |
| Άσπρη, κατάσπρη φίλησα κι εκαταλέρωσέ με κι εφίλησα μελαχροινή κι εμοσκομύρισέ με. άρεσε σε 1 |
| Πε μου τα παράπονα απούχεις μετά μένα. γιατί κι εγώ δα σου τα πω, αγάπη μ’, ένα ένα. |
| Παραπονούμαι σου πολλά, μα έχω το και δίκιο, γιατ’ ήκαμες τ’ αχείλι μου πρικύ σαν το ροδίκιο. |
| Τση παντρεμένης το φιλί είναι ξεθυμασμένο, σαν το κρυγιό μαγέρεμα, το ξαναζεσταμένο. |
| Δάσκαλο τονε θέλω ‘γώ μπουμπούλη και φουντούλη κι ας κάμω μήνα να το δω το κριθοπιτοπούλι. |
| Εχάσα την αγάπη μου με μια βουρλιά δεμένη, όποιος τη βρει να τη χαρεί και τη βουρλιά να φέρει. |
| Σαράντ’ άγοι βοηθάτε μου, να μπω να τη φιλήσω, κι άλλοι σαράντα τέσσερις να φέγγω να πορίσω. |
| Παίζεις με, μα δεν παίζομαι, γελάς με, δε γελούμαι, κι όσα κατέχεις ξυπνητός, κατέχ’ οντό κοιμούμαι. |
| Ωσάν τη μυζηθρόπιτα δα σου τουλουπανιάσω, να σε φιλώ γλυκά γλυκά, ώσπου να σε χορτάσω. |
| Απούσταν εχωρίσαμε ίντα θαρρείς πως κάνω, τρία καντάρια δάκρυα την εβδομάδα βγάνω. |
| Μιαν παντρεμένην αγαπώ κι ο θιος να τη φωτίσει, τον άντρα τζης ν’ απαρνηθεί κι εμένα ν’ αγαπήσει. |
| Δεν λένε οι φίλοι ευχαριστώ οι φίλοι δεν χρωστούνε γιατί στα πάρε δώσε τους τεφτέρια δεν κρατούνε. |
Παρόμοιες Πηγές Γνωμικών
Μανώλης Παπαθανασίου 2008 – 2026