Εγώ | |
| • | Σ’ αυτόν τον τόπο τον στραβό, άλλος δεν ήταν κι ήρθα εγώ. άρεσε σε 68 |
| • | Καλύτερα πρώτος στο χωριό, παρά δεύτερος στη πόλη. άρεσε σε 53 |
| • | Άμα πεθάνω εγώ, φούρνος να μην καπνίσει. ⮚ αν μου τύχει εμένα κάτι κακό, να κακοπάθουν και όλοι οι άλλοι άρεσε σε 49 |
| • | Όξω απ’ τη μανίκα μου κι ας είναι κι η μανίτσα μου. άρεσε σε 26 |
Πρόσωπο | |
| • | Το πρόσωπο είναι σπαθί. άρεσε σε 48 |
Χαρακτήρας | |
| • | Όπου είν’ ο γέρος κουζουλός από τα νιάτα το ‘χει. άρεσε σε 65 |
| • | Άμα το ‘χει η κούτρα σου να κατεβάζει ψείρες... άρεσε σε 46 |
Ωριμότητα | |
| • | Ο αγουροφάγος έφαγε, ο ρουμοφάγος δεν έφαγε. ⮚ για όσους περιμένουν ιδανικές συνθήκες για να κάνουν κάτι και τους προλαβαίνει άλλος (ρουμαφάγος: αυτός που τρώει ώριμα φρούτα) άρεσε σε 35 |
| • | Άντρας με μουστάκι και γυναίκα με βυζί δεν θέλουν ορμήνια. ⮚ οι ενήλικοι και οι ώριμοι άνθρωπο δεν χρειάζονται (ή δεν ανέχονται) συμβουλές άρεσε σε 12 |
Μάτια | |
| • | Μάτια που δεν βλέπονται γρήγορα λησμονιούνται. άρεσε σε 134 |
| • | Σε όλα υπάρχει νόμος, στα μάτια όχι όμως. άρεσε σε 122 |
| • | Άλλα τα μάτια του λαγού κι άλλα της κουκουβάγιας. ⮚ δεν έχουν όλοι τα ίδια προσόντα άρεσε σε 104 |
| • | Τα μάτια είναι ο καθρέφτης της ψυχής. άρεσε σε 89 |
| • | Το μάτι δειλό μα το χέρι τολμηρό. άρεσε σε 67 |
| • | Το μάτι σπάει την πέτρα. άρεσε σε 56 |
| • | Κάλλιο να σου βγει το μάτι παρά το όνομα. άρεσε σε 48 |
| • | Φάτε μάτια ψάρια και κοιλιά περίδρομο. άρεσε σε 45 |
| • | Για εσένα μαυρομάτα μου έβγαλα εγώ τα μάτια μου. άρεσε σε 38 |
| • | Το ένα μάτι στο γιαχνί και τ’ άλλο στο πιλάφι. άρεσε σε 37 |
| • | Το γινάτι βγάζει μάτι. άρεσε σε 31 |
| • | Άλλος μαυρομάτα και άλλος τσιμπλομάτα. άρεσε σε 21 |
| • | Μάτια λαίμαργα, ψυχή χαμένη. άρεσε σε 5 |
Νους | |
| • | Καλά είναι τα γράμματα, μα να ‘χει νου και γνώση. άρεσε σε 39 |
| • | Το μυαλό το σπείρανε κι όσοι προλάβαν πήρανε. άρεσε σε 35 |
| • | Άσκεφτος ο νους, διπλός ο κόπος. άρεσε σε 25 |
| • | Αν δε δουλεύει το μυαλό, τα χέρια δε δικάνε. άρεσε σε 25 |
Όνομα | |
| • | Άλλος έχει τ’ όνομα κι άλλος τη χάρη. άρεσε σε 62 |
| • | Ακόμα δεν τον είδαμε και Γιάννη τον εβγάλαμε. άρεσε σε 36 |
| • | Σπίτι χωρίς Γιάννη, προκοπή δεν κάνει. άρεσε σε 28 |
| • | Όχι Γιάννης, Γιαννάκης. άρεσε σε 23 |
| • | Όπου Γιάννης και μάλαμα. άρεσε σε 23 |
Μοναχικότητα | |
| • | Όποιος πηδάει μονάχος του, κανένας δεν τον φτάνει. ⮚ 1) όταν πηδάς μοναχός σου δεν έχεις ανταγωνισμό και είσαι πρώτος 2) δεν σε βλέπει κανείς και μπορείς να υπερβάλεις άρεσε σε 41 |
| • | Όταν είσαι μοναχός σου, παίδευε τον κώλαρό σου. (η αυθεντική εκδοχή είναι με «ψω...» αντί για «κω...») άρεσε σε 23 |
| • | Το πρόβατο το μοναχό, εκείνο τρώει ο λύκος. άρεσε σε 5 |
Ανικανοποίητο | |
| • | Αχόρταγο κι αχάριστο ποτέ μη βοηθάς. άρεσε σε 178 |
| • | Άντρα μου καντηλανάφτη να ‘χες το κουπί του ναύτη. άρεσε σε 38 |
| • | Εφτά νομάτοι δυο ψωμιά κι εγώ ο καημένος ένα. ⮚ για αδικαιολόγητα παράπονα άρεσε σε 37 |
| • | Στο καλάθι δεν χωρεί, στο κοφίνι περισσεύει. άρεσε σε 26 |
| • | Ο τόπος απλόχωρος, ο λωλός στενόχωρος. άρεσε σε 23 |
Απόλαυση της Ζωής | |
| • | Καλή ζωή, κακή διαθήκη. άρεσε σε 38 |
| • | Η φτώχεια θέλει καλοπέραση. άρεσε σε 38 |
Απόψεις & Γνώμες | |
| • | Στο μπόι σου βρίσκεις, στη γνώμη σου δεν βρίσκεις. άρεσε σε 64 |
| • | Οι πολλές γνώμες βουλιάζουν το καράβι. άρεσε σε 35 |
| • | Άλλος το μακρύ του κι άλλος το κοντό του. άρεσε σε 30 |
| • | Την ξένη γνώμη αγροίκα την και τη δική σου κράτει, κι εκείνην όπου σε ωφελεί, με δαύτηνε περπάτει. άρεσε σε 30 |
| • | Με έναν κώλο γερνάει κανείς, με μια γνώμη δεν γερνάει. άρεσε σε 22 |
| • | Η πρώτη γνώμη του Θεού, η δεύτερη του διαβόλου. άρεσε σε 11 |
| • | Ολονών τη βουλή να παίρνεις κι απ’ τη δική σου να μη βγαίνεις. άρεσε σε 11 |
| • | Του σώγαμπρου η γνώμη πέφτει στο πηγάδι. άρεσε σε 4 |
Αντισυμβατικότητα | |
| • | Όλα σου ξανάστροφα κι ο κώλος σου παράτρουπα. άρεσε σε 43 |
| • | Πάει ανάποδα, σαν τον κάβουρα. ⮚ για αναποτελεσματικές μεθόδους και λύσεις άρεσε σε 11 |
Πεποιθήσεις | |
| • | Ο λύκος κι αν εγέρασε κι άσπρισε το μαλλί του, ούτε τη γνώμη άλλαξε ούτε την κεφαλή του. άρεσε σε 115 |
Ψευδαισθήσεις | |
| • | Καθενός η πορδή, μόσχος τού μυρίζει. άρεσε σε 21 |
Καταγωγή | |
| • | Μη μου πολυψηλώνεσαι γιατί ψηλός δεν είσαι, και το χωριό σου είναι κοντά, και ξέρω τίνος είσαι. άρεσε σε 89 |
| • | Πάρε σκυλί από μαντρί, γυναίκα από σόι. άρεσε σε 63 |
| • | Ζαβός ζαβή παντρεύτηκε, ζαβά παιδιά θα κάνουν. άρεσε σε 44 |
| • | Αδύνατο ‘ναι να γενεί χοίρου μαλλί μετάξι και του χωριάτη το παιδί να ‘χει αρχοντιά και τάξη. άρεσε σε 41 |
| • | Το μήλο κάτω απ’ τη μηλιά θα πέσει. άρεσε σε 24 |
| • | Η αλεπού και το παιδί της, ένα τομάρι έχουνε. άρεσε σε 20 |
| • | Παπούτσι από τον τόπο σου κι ας είναι μπαλωμένο. άρεσε σε 19 |
| • | Από κει που πήδησε η κατσίκα θα περάσει και το κατσικάκι. άρεσε σε 17 |
| • | Το σόι σώζεται. άρεσε σε 11 |
| • | Άνθρωπος από γενιά και σκύλος από μάντρα. άρεσε σε 10 |
Νοσταλγία | |
| • | Όποιος γεννηθεί στη φυλακή, τη φυλακή θυμάται. ⮚ όλοι νοσταλγούν το μέρος που μεγάλωσαν, όποιο κι αν ήταν άρεσε σε 44 |
| • | Η γριά όταν χαιρότανε, τα νιάτα της θυμότανε. άρεσε σε 8 |
Μνήμη | |
| • | Κάθε κακό θυμίζεται, κάθε καλό ξεχνιέται. άρεσε σε 1366 |
Λήθη | |
| • | Τα ξερά σκατά στον τοίχο δεν κολλάνε. ⮚ για ξεχασμένες ιστορίες και παλιές συκοφαντίες που δεν μπορούν να βλάψουν άρεσε σε 157 |
| • | Μάτια που δεν βλέπονται γρήγορα λησμονιούνται. άρεσε σε 134 |
| • | Πάντα ξεχνά η πεθερά πως ήτονε και νύφη. άρεσε σε 79 |
| • | Στις εννιά του μακαρίτη, άλλος μπήκε μες στο σπίτι. άρεσε σε 35 |
| • | Όσοι πίνουν και μεθούνε λησμονούν όσα χρωστούνε. άρεσε σε 3 |
Γέλιο | |
| • | Χαρά σ’ εκείνον που γελά με τα παθήματά του, που κάνει γλέντι τον καημό, χορό τα βήματά του. άρεσε σε 109 |
| • | Ας πηδάμε κι ας γελάμε για να λεν’ πως δεν πεινάμε. άρεσε σε 89 |
| • | Καλύτερα καλύβα όπου γελούν παρά παλάτι όπου κλαίνε. άρεσε σε 80 |
| • | Εγελούσανε μ’ εμένα, κι έσκασα κι εγώ στα γέλια. άρεσε σε 47 |
| • | Εγώ γελώ με δώδεκα, και δεκατρείς μ’ εμένα. άρεσε σε 44 |
| • | Δυο γελάν, κάτι ξέρουν. Ένας γελάει, τρελός είναι. άρεσε σε 37 |
| • | Αν δεν γελάσεις το πρωί, μην καρτερείς το βράδυ. άρεσε σε 33 |
| • | Όταν γελάς μη σκέφτεσαι, μα όταν κλαις το ίδιο. άρεσε σε 30 |
| • | Γελά ο τρελός στ’ αγέλαστα. άρεσε σε 30 |
| • | Γέλιο χαρά που μου ‘φερες και λύπη που μου πήρες. άρεσε σε 23 |
| • | Γέλασε και το παρδαλό κατσίκι. άρεσε σε 22 |
| • | Τα γέλια τ’ ασταμάτητα, μυαλά κουρκουτιασμένα. άρεσε σε 20 |
| • | Το γέλιο είναι του τρελού ο λόξυγκας. άρεσε σε 20 |
| • | Ο γνωστικός θυμάται και γελά, ο τρελός βλέπει και γελά. άρεσε σε 19 |
| • | Μ’ έκαμες κι εγέλασα, κι ήταν κι ο άντρας μου άρρωστος… («λόγοι μοιχαλίδος ήτις ασμένως ακούουσα ευτραπελίας άλλου ανδρός...») άρεσε σε 19 |
| • | Γέλιο άσκοπο, μυαλό άσκεφτο. άρεσε σε 17 |
| • | Άσπρα γέλια των χειλιώνε, μαύρα γέλια των καρδιώνε. άρεσε σε 11 |
| • | Όποιος γελάει την Παρασκευή κλαίει το Σαββάτο. άρεσε σε 11 |
| • | Είναι κι άσπρα γέλια, είναι και μαύρα γέλια. άρεσε σε 9 |
| • | Η πορδού είναι γελού. άρεσε σε 4 |
| • | Γελά που κλάνει μα δεν του πιάνει. ⮚ επί «αναιδών εγκαυχωμένων αντί να αισχύνονται εν αισχροίς» (που λέει και ο Νικ.Πολίτης) άρεσε σε 4 |
| • | Αν γελάς όταν σε δέρνουν, δεν θα σε ξαναδείρουν. άρεσε σε 4 |
| • | Ο Οκτώβρης θέλει γέλια, γιατί ανοίγουν τα βαρέλια. άρεσε σε 4 |
| • | Απ’ τα πολλά τα γέλια, τον καταλαβαίνεις τον τρελό. άρεσε σε 3 |
| • | Όποιος γελάει με τον άλλον γελάει με τα μούτρα του. άρεσε σε 3 |
Χαμόγελο | |
| • | Άμα ξαναγίνω νύφη, θα ξέρω να χαμογελώ. άρεσε σε 19 |
Μυρωδιές & Αρώματα | |
| • | Πέρσι έκλασε, φέτος βρόμισε. άρεσε σε 95 |
| • | Βασιλικός κι αν μαραθεί, τη μυρωδιά την έχει. άρεσε σε 47 |
| • | Όποιος κεντάει τον γάιδαρο μυρίζεται τις πορδές του. ⮚ όποιος αντιπαρατίθεται με ευτελείς ανθρώπους, αντιμετωπίζει κακή συμπεριφορά άρεσε σε 46 |
| • | Όποιος περπατεί μυρίζει κι όποιος κάθεται βρομίζει. άρεσε σε 37 |
| • | Ο πρωτομυριστής και πρωτοκλαστής. ⮚ αυτοί που πρωτοστατούν στις διαμαρτυρίες το κάνουν για να συγκαλύψουν την υπαιτιότητά τους άρεσε σε 33 |
| • | Το ψάρι βρομάει απ’ το κεφάλι. άρεσε σε 29 |
| • | Καθενός η πορδή, μόσχος τού μυρίζει. άρεσε σε 21 |
| • | Όταν ανακατεύεις τα σκατά, βρομάνε. άρεσε σε 13 |
| • | Όποιος γυρίζει μυρίζει κι όποιος κάθεται βρομάει. άρεσε σε 3 |
Ρούχα | |
| • | Φύλαγε τα ρούχα σου να έχεις τα μισά. άρεσε σε 35 |
| • | Ή μίλαε όπως φορείς ή φόραε όπως μιλείς. άρεσε σε 30 |
| • | Τα ράσα δεν κάνουν τον παπά. άρεσε σε 26 |
| • | Άλλαξε ο Μανωλιός, έβαλε τα ρούχα του αλλιώς. άρεσε σε 22 |
| • | Καλά είν’ τα φαρδομάνικα, μα είν’ για δεσποτάδες. άρεσε σε 16 |
| • | Τα δανεικά τα ρούχα ζεστασιά δεν σου κρατούν. άρεσε σε 16 |
| • | Μεγαλώνει το γομάρι, κονταίνει το σαμάρι. ⮚ μεγαλώνοντας το παιδί μικραίνουν τα ρούχα του άρεσε σε 12 |
| • | Ο φτωχός το ρούχο του τρεις φορές το χαίρεται, και καινούργιο και παλαιό, και καινουργιομπαλωμένο. άρεσε σε 2 |
| • | Δεν είν’ βρακί, μόν’ είν’ βρακόπανο. ⮚ επί ταυτολογίας άρεσε σε 2 |
Εξωτερική Εμφάνιση | |
| • | Μικρός στο μάτι, μεγάλος στο κρεβάτι. άρεσε σε 73 |
| • | Μαγκιά, κλανιά και κώλος φινιστρίνι. άρεσε σε 49 |
| • | Από ‘ξω κούκλα κι από μέσα πανούκλα. άρεσε σε 46 |
| • | Φυλάξου από άνθρωπο σπανό και μαλλιαρή γυναίκα. άρεσε σε 46 |
| • | Η αρρώστια και η αρχοντιά φαίνονται από μακριά. άρεσε σε 45 |
| • | Μάτια και φρύδια έβλεπα και πίστεψα ο καημένος, μα την καρδιά δεν έβλεπα και βγήκα γελασμένος. άρεσε σε 45 |
| • | Άντρας ο καλύτερος τσάχειλας και μύταρος. άρεσε σε 38 |
| • | Κοντή γυναίκα πέρδικα, ψηλή καρακαηδόνα. άρεσε σε 34 |
| • | Ο κουζουλός ο γάιδαρος, πάντα πουλάρι δείχνει. άρεσε σε 21 |
| • | Άνθρωπο βλέπεις, καρδιά δεν γνωρίζεις. άρεσε σε 19 |
| • | Μην κοιτάς τα στραβά μου πόδια. Κοίτα την ίσια μου την τύχη. άρεσε σε 11 |
| • | Αρρώστου χείλη φαίνονται και νηστικού μαγούλες. άρεσε σε 6 |
| • | Κι αν στόλισες τον γάιδαρο, γι’ άλογο δεν περνιέται! άρεσε σε 5 |
| • | Άντρας χωρίς μουστάκι, αυγό χωρίς αλάτι. άρεσε σε 2 |
| • | Απ’ έξω μπέλλα κι από μέσα κατσιβέλα. |
Καθρέφτης | |
| • | Τα μάτια είναι ο καθρέφτης της ψυχής. άρεσε σε 89 |
Ομορφιά | |
| • | Μην το περηφανεύεσαι και μην το κάνεις νάζι, γιατί ο Θεός την ομορφιά σαν άνθος την τινάζει. άρεσε σε 74 |
| • | Καλογνωμιά και ομορφιά θέλουν ταπεινοσύνη. άρεσε σε 35 |
| • | Άσχημο παιδί στην κούνια, όμορφο στη ρούγα. ⮚ το άσχημο μωρό θα γίνει όμορφο όταν μεγαλώσει άρεσε σε 23 |
| • | Μπρος στα κάλλη τι είναι ο πόνος. άρεσε σε 19 |
| • | Όμορφη γυναίκα, διάβολος του χωριού. άρεσε σε 4 |
| • | Οι έμορφες γυρεύονται κι οι άξιες επαινούνται. άρεσε σε 4 |
| • | Δεν θέλω άνδρα όμορφον να κάθεται σιμά μου, να συχνομπαρμπερίζεται και να πεινά η κοιλιά μου. άρεσε σε 2 |
| • | Δεν είναι εκείνο όμορφο όπου όμορφο το λέγει· είναι εκείνο όμορφο όπου τ’ ανθρώπου αρέσει. άρεσε σε 2 |
Ασχήμια | |
| • | Πάρε γυναίκα άσκημη να σε περιγελούνε, πάρε γυναίκα όμορφη για να σ’ την κυνηγούνε. άρεσε σε 48 |
| • | Άλλος μαυρομάτα και άλλος τσιμπλομάτα. άρεσε σε 21 |
| • | Άσχημη Λαμπρή όταν βρέχει κι ο φτωχός όταν δεν έχει. άρεσε σε 11 |
| • | Την στραβὴν εις τ’ ακρωτήρι, γαϊτανοφρυδού την κράζουν. (στο ακρωτήρι –τόπο με λίγους ανθρώπους– οι όμορφες σπανίζουν) |
Σώμα | |
| • | Και του γέρου τα παιχνίδια, σα νερόβραστα κρεμμύδια. (η αυθεντική εκδοχή είναι με αρχί... αντί για παιχνί...) άρεσε σε 71 |
Δημόσια Εικόνα | |
| • | Έχε καθάριο πρόσωπο, για τους κακούς γειτόνους. άρεσε σε 34 |
| • | Αντάμα πάμε, Δέσποτα, και πάμε όπου ορίζεις. ⮚ για αυτούς που συναναστρέφονται με ισχυρούς για το θεαθήναι άρεσε σε 22 |
| • | Αρχοντικά πορεύεται και γύφτικα περνάει. άρεσε σε 9 |
| • | Πρασίνισε μια φορά, να ‘σαι πάντα κόκκινος. ⮚ αν κάποιος κάνει κάτι κακό και εκτεθεί μία φορά, η κακή φήμη τον ακολουθεί για πάντα |
Υγεία | |
| • | Τετάρτη και Παρασκευή τα νύχια σου μην κόψεις, την Κυριακή να μη λουσθείς, αν θέλεις να προκόψεις. άρεσε σε 238 |
| • | Ό,τι παθαίνει το κορμί, το φταίει το κεφάλι. άρεσε σε 44 |
| • | Πότε ο Γιάννης δεν μπορεί, πότε ο κώλος τον πονεί. άρεσε σε 33 |
| • | Κώλος κλαμένος, γιατρός χεσμένος. άρεσε σε 27 |
| • | Ο άρρωστος θέλει γιατρό κι ο πεθαμένος κλάμα. άρεσε σε 18 |
| • | Αν πεθάνω από συνάχι, η πανούκλα μούντζες να ‘χει. άρεσε σε 18 |
| • | Χαρά στον νιο τον τσίρλιαρη, τον γέρο σφιχτοκώλη. άρεσε σε 5 |
| • | Το γέρο δεν τον ρωτούν πού πονεί, αλλά πού δεν πονεί. άρεσε σε 5 |
| • | Κάλλιο κακή φτιάσις παρά κακή κράσις. άρεσε σε 3 |
| • | Κάλλιο φτωχός και υγιής παρά πλούσιος και ασθενής. άρεσε σε 2 |
| • | Γερόν το στρώμα δεν χωρεί, κι ούδ’ άρρωστον η τάβλα. άρεσε σε 2 |
| • | Πορδίζω και φταρνίζομαι, για το γιατρό σκοτίζομαι. |
Γιατροί | |
| • | Ουδείς μωρότερος των ιατρών, εάν δεν υπήρχαν οι διδάσκαλοι. άρεσε σε 187 |
| • | Εις του θανάτου τες πληγές βοτάνια δε χωρούσι ούτε γιατροί γιατρεύουσι ούτ’ άγιοι βοηθούσιν. άρεσε σε 95 |
| • | Μήτε όλα του γιατρού μήτε του γιατρού κανένα. ⮚ δεν πρέπει να ακολουθούνται όλες οι ιατρικές συμβουλές, αλλά ούτε και να αγνοούνται εντελώς άρεσε σε 20 |
| • | Μη ρωτάς γιατρό, ρώτα τον παθό. άρεσε σε 15 |
Καρδιά | |
| • | Πολλές φορές η λογική με την καρδιά μαλώνει, γιατί το θέλει η καθεμιά δικό της το τιμόνι. άρεσε σε 69 |
| • | Κρύα χέρια – ζεστή καρδιά. άρεσε σε 41 |
| • | Το στενό σπίτι θέλει φαρδιά καρδιά. άρεσε σε 38 |
| • | Της καρδιάς το κλειδί ο λόγος το κρατεί. άρεσε σε 28 |
Αίμα | |
| • | Το αίμα νερό δεν γίνεται [και άμα γενεί δεν πίνεται]. άρεσε σε 60 |
Οπτικό πεδίο | |
| • | Η καμήλα την καμπούρα της δεν τη βλέπει. άρεσε σε 56 |
| • | Το δικό μου το καρφί το βλέπεις, το δικό σου το παλούκι δεν το βλέπεις; άρεσε σε 28 |
| • | Εμείς τον λύκο βλέπουμε, πούθε πάν’ τ’ αχνάρια του. ⮚ δεν έχει νόημα να ψάχνεις για ενδείξεις, όταν κάτι είναι ολοφάνερο (ίσως και με την έννοια της αποφυγής αντιμετώπισης ενός προφανούς αλλά δύσκολου προβλήματος) άρεσε σε 20 |
| • | Ο διακονιάρης τα μπροστινά σακούλια βλέπει. (διακονάρης=ζητιάνος) άρεσε σε 12 |
| • | Όσους βλέπει ο παπάς, τόσους και θυμιατίζει. άρεσε σε 11 |
Συνήθεια | |
| • | Κώλος μαθημένος δεν ξεχνάει ο καημένος. άρεσε σε 33 |
| • | Κώλος που ‘μαθε να κλάνει, εύκολα δε ξεμαθαίνει. άρεσε σε 23 |
| • | Ό,τι μικρομάθαινες, δεν το γεροντάφηνες. άρεσε σε 20 |
| • | Κάθε μαχαλάς και τάξη, κάθε ρούγα και ζακόνι. ⮚ κάθε μέρος έχει τις δικές του ιδιαίτερες συνήθειες (ζακόνι=συνήθεια) άρεσε σε 17 |
| • | Τόπου συνήθεια, νόμου κεφάλαιο. άρεσε σε 4 |
| • | Συνήθισε να γίνεται, δεν απογίνεται. άρεσε σε 2 |
Τύχη | |
| • | Ρόδα είναι και γυρίζει. άρεσε σε 261 |
| • | Οι ακαμάτρες και οι τρελές έχουν τις τύχες τις καλές. άρεσε σε 64 |
| • | Όσο θέλεις δούλευε, όσα θέλει ο Θεός σού δίνει. άρεσε σε 38 |
| • | Γυναίκα και καρπούζι η τύχη τα διαλέγει. άρεσε σε 33 |
| • | Όταν θέλει ο Θεός, βοηθούν κι οι Άγιοι. άρεσε σε 29 |
| • | Αν έχεις τύχη διάβαινε και ριζικό περπάτει [κι αν είσαι κακορίζικος, κάτσε μην τυραννιέσαι]. άρεσε σε 24 |
| • | Του φτωχού το εύρημα, ή καρφί ή πέταλο. ⮚ ο φτωχός ποτέ δεν είναι τυχερός άρεσε σε 19 |
| • | Όποιος έχει τύχη γεννάνε και τα κοκόρια του. άρεσε σε 18 |
| • | Όταν η τύχη σε βοηθά, μην την πισωκωλιάζεις. άρεσε σε 17 |
| • | Αυτός κοιμάται κι η τύχη του δουλεύει. άρεσε σε 15 |
| • | Όταν ο Θεός νοιάζεται, ζηλεύουν κι οι αρχόντοι. άρεσε σε 14 |
| • | Μην κοιτάς τα στραβά μου πόδια. Κοίτα την ίσια μου την τύχη. άρεσε σε 11 |
| • | Κάθε ημέρα δεν είναι τ’ Αϊ-Γιαννιού. άρεσε σε 8 |
| • | Όποιος έχει απανωθεό, έχει και χαμοθεό. ⮚ «χαμοθεός» με την έννοια της πρόσθετης βοήθειας ή της συνεχούς εύνοιας της τύχης. άρεσε σε 5 |
| • | Έπεσε το λάδι μας μέσα στη φακή μας. ⮚ για αναπάντεχα ευνοϊκή εξέλιξη ή για ζημιά που δεν επέφερε βλάβη άρεσε σε 3 |
| • | Κακή μοίρα έχεις άντρα μου, ούλοι πνιγήκανε κι εσύ γλύτωσες. άρεσε σε 2 |
| • | Δος καιρόν και μέτρα μίλλια. ⮚ όταν οι περιστάσεις είναι ευνοϊκές, μπορείς να πας μακριά, όπως τα ιστιοφόρα όταν είναι ευνοϊκός ο άνεμος άρεσε σε 2 |
| • | Καλλιά κάτω Θεός παρά πάνω Θεός. ⮚ καλύτερα ο Θεός να με βοηθάει εδώ, σ’ αυτή τη ζωή, παρά στη μέλλουσα άρεσε σε 2 |
| • | Βαφτισμένο, μυρωμένο, του Θεού παραδομένο. ⮚ για έργο όπου έγιναν τα δεοντα, και το αποτέλεσμα πλέον εξαρτάται από την τύχη |
Υπέρβαροι | |
| • | Του παπά η κοιλιά είν’ αμπάρι, θέλει να φάει και να πάρει. άρεσε σε 24 |
| • | Τα πάχη μου, τα κάλλη μου. άρεσε σε 18 |
Ομοιότητα | |
| • | Δες μάνα και πάρε κόρη. άρεσε σε 88 |
| • | Μεταξύ κατεργαραίων, ειλικρίνεια. άρεσε σε 36 |
| • | Ό,τι δεν ομοιάζει μήτε γειτονιάζει. άρεσε σε 35 |
| • | Κατά μάνα κατά κύρη, κατά γιος και θυγατέρα. ⮚ για φυσιολογική ομοιότητα των παιδιών με τους γονείς άρεσε σε 31 |
| • | Όμοιος τον όμοιο κι η κοπριά στα λάχανα. άρεσε σε 28 |
| • | Όχι Γιάννης, Γιαννάκης. άρεσε σε 23 |
| • | Η νύφη όντας θα γεννηθεί, της πεθεράς θα μοιάσει. ⮚ ο άντρας διαλέγει –υποσυνείδητα– γυναίκα που μοιάζει με τη μάνα του άρεσε σε 20 |
| • | Κι η μυλωνού τον άντρα της με τους πραματευτάδες. ⮚ για αυτούς που προβάλλονται σαν πιο σημαντικοί απ’ ό,τι είναι (υπάρχει και παραλλαγή με «κοσκινού») άρεσε σε 19 |
| • | Βρήκε ο γύφτος τη γενιά του κι αναγάλλιασε η καρδιά του. άρεσε σε 15 |
| • | Όλοι οι σκύλοι μια γενιά. άρεσε σε 13 |
| • | Όμοιος τον όμοιο αγαπά κι όμοιος τον όμοιο θέλει. άρεσε σε 12 |
| • | Κόρακας κοράκου μάτι δεν βγάζει. άρεσε σε 11 |
| • | Κολιός και κολιός από ένα βαρέλι. άρεσε σε 10 |
| • | Σόι πάει το βασίλειο. άρεσε σε 9 |
| • | Από ένα ξύλο φτιάχνουν και το φουρνόφτυαρο και το σκατόφτυαρο. άρεσε σε 7 |
| • | Ίσα Γιάννης ίσα Χασάνης. ⮚ για διαφορές μόνο στο όνομα άρεσε σε 7 |
| • | Κατά τον μαστρο-Γιάννη και τα κοπέλια του. άρεσε σε 6 |
| • | Έσμιξε ο ανάλατος με την αναλατίνα, κι εκάμανε δύο παιδιά, ανάλατα κι εκείνα. άρεσε σε 4 |
| • | Κουκί ήταν κι έσκασε. ⮚ για παιδί που μοιάζει πολύ στον γονιό του άρεσε σε 3 |
| • | Σπάρτο με σπάρτο, βούρλο με βούρλο. άρεσε σε 2 |
Γυμνό | |
| • | Έμαθε ξεβράκωτος και ντρέπεται ντυμένος. άρεσε σε 41 |
| • | Έμαθε γυμνός και ντρέπεται ντυμένος. άρεσε σε 22 |
| • | Χίλιοι γδυμένοι δεν ντύνουν έναν γδυμνό. άρεσε σε 12 |
| • | Ντυμένος κάστρο πέρασε, γδυτός μήτε διοφύρι. άρεσε σε 9 |
| • | Νηστικός περνάς, γυμνός όχι. ⮚ αντέχεις τη φτώχεια αλλά όχι την ταπείνωση άρεσε σε 5 |
Μαλλιά | |
| • | Πήγε για μαλλί και βγήκε κουρεμένος. άρεσε σε 42 |
| • | Η φωτιά και το νερό δεν έχουν μαλλιά. ⮚ Τη φωτιά και το νερό δεν μπορείς να τα πιάσεις και να τα ελέγξεις άρεσε σε 39 |
| • | Μαθημένο είναι το αρνί, να του παίρνουν το μαλλί. άρεσε σε 29 |
| • | Όποιος έχει τα γένια έχει και τα χτένια. άρεσε σε 29 |
| • | Ο πνιγμένος απ’ τα μαλλιά του πιάνεται. άρεσε σε 24 |
| • | Μακριά μαλλιά και λίγη γνώση. άρεσε σε 16 |
σελίδα 4 από 17
| «προηγούμενη σελίδα | επόμενη σελίδα» |
Μια παρόμοια σελίδα: Βυζαντινές Παροιμίες. Πολλές από αυτές επιβιώνουν μέχρι τις μέρες μας ή είναι πρόγονοι σημερινών παροιμιών.
Συγγενές είδος με τις παροιμίες είναι και οι Παροιμιακές Φράσεις
Ξένες Παροιμίες υπάρχουν στη σελίδα: Ξένες Παροιμίες
Επιπλέον, αρκετές «βωμολοχικές» παροιμίες θα βρείτε στα: Ακατάλληλα και στη σελίδα με τις Αθυρόστομες Παροιμίες .
Πολύ κοντά στις παροιμίες είναι και οι: Θυμόσοφες Ρήσεις
Για αποκλειστικά αρχαίες παροιμίες υπάρχει η σελίδα:
Αρχαίες Ελληνικές Παροιμίες
Μανώλης Παπαθανασίου 2008 – 2026
