γνωμικα

Γνωμικολογικον

Αποφθέγματα, Γνωμικά,  Αφορισμοί, Ρητά, Παροιμίες και άλλα
www.gnomikologikon.gr
 
 


My "other" sites:



Περιεχόμενα

Αρχαίες Ελληνικές Παροιμίες

Gnomikologikkon

Αρχαία ρητά τα οποία απέκτησαν χαρακτήρα παροιμιών ή παροιμιακών φράσεων. Αν και δεν αποδίδονται σε μια συγκεκριμένη πηγή, η προέλευση κάποιων μπορεί να ανιχνευθεί στον Όμηρο ή στον Αίσωπο. Εμφανίζονται σε διάφορα έργα της αρχαίας γραμματείας και σε ανθολογίες γνωμικών της ύστερης αρχαιότητας ή του Μεσαίωνα.

Καλό & Κακό

  • Ουδέν κακόν αμιγές καλού.
  • Ουδέν κακόν ραδίως απόλλυται.
  • Κακόν κακού ου άπτεται.
  • Μικρόν κακόν, μέγα αγαθόν.

Θρησκεία & Θεός

  • Ανενδεής ο Θεός.
  • Οψέ θεών αλέουσι μύλοι, αλέουσι δε λεπτά.

Κόλαση

  • Ο Τάρταρος τοσούτον από γης διάστημα, όσον απ’ ουρανού γη.

Μέλλον

  • Από κύλικος μέχρι χειλέων πολλά πέλει.

Ηλικίες

  • Ήλιξ ήλικα τέρπει.

Γηρατειά

  • Αετού γήρας κορύδου νεότης.
  • Γραυς χορεύει.
  • Δις παίδες οι γέροντες.
  • Μήποτ’ ευ έρδειν γέροντα.
  • Πάλιν γαρ αύθις παίς ο γηράσκων ανήρ.

Ήλιος

  • Ουδέν κρυπτόν υπό τον ήλιον.

Βροχή

  • Ράβδος εν γωνία, άρα βρέχει.

Νερό

  • Κοσκίνω ύδωρ αντλείς.

Νύχτα

  • Εν νυκτί βουλή.

Φωτιά

  • Των οικιών ημών εμπιμπραμένων, ημείς άδομεν.

Χαρακτήρας

  • Η χάρις αλλάξαι την φύσιν ου δύναται.
  • Οία η μορφή, τοιάδε και η ψυχή.

Νους

  • Ξίφος τιτρώσκει σώμα, τον δε νουν λόγος.

Καταγωγή

  • Κακού κόρακος κακόν ωόν.

Γέλιο & Χαμόγελο

  • Αιάντειος γέλως.

Ρούχα

  • Είματα ανήρ.

Εξωτερική Εμφάνιση

  • Οία η μορφή, τοιάδε και η ψυχή.
  • Όψιν είδες, περί της γνώμης μη εξέταζε.

Ομορφιά

  • Μέλιτος μυελός.

Υγεία

  • Νους υγιής εν σώματι υγιεί.

Οπτικό πεδίο

  • Εκ του οράν το εράν.
  • Τυφλός τω τοίχω επερειδόμενος, έως ώδε ο κόσμος έφη.

Τύχη & Πεπρωμένο

  • Το πεπρωμένον φυγείν αδύνατον.
  • Αεί γαρ πίπτουσιν εύ οι Διός κύβοι.
  • Θεού θέλοντος καν επί ριπός πλέοις.

Ομοιότητα

  • Αεί κολοιός παρά κολοιώ ιζάνει
  • Έγνω δε φωρ τε φώρα και λύκος λύκον.

Γυμνό

  • Γυμνός ως εκ μήτρας.

Χαρά

  • Έασον αυτόν χαίρειν.

Έκπληξη

  • Σίτου σπαρέντος κριθή έφυ

Θλίψη & Πόνος

  • Αγέλαστος πέτρα.

Φόβος

  • Αδεές δέος.

Ενοχή

  • Λύκος εν αιτία γίνεται καν φέρει καν μη φέρει.

Αξιολόγηση

  • Ο μη χείρων, βέλτιστος.
  • Όψιν είδες, περί της γνώμης μη εξέταζε.

Αξία & Ικανότητα

  • Αετού γήρας κορύδου νεότης.
  • Κάμηλος και ψωριώσα πολλών όνων φορτία ανατίθεται.

Τόλμη & Θάρρος

  • Γενναίος εί εκ βαλαντίου.
  • Πάντα κακοί τολμώσι.

Αυτονομία

  • Ουαί τω μη τοις ιδίοις όνυξι ξυομένω.

Υπευθυνότητα

  • Ο τρώσας και ιάσεται.
  • Ουχ εύδει ποιμήν.

Μετριοφροσύνη

  • Καν ευτυχήσας της φακής μνημόνευε.
  • Τραγικός πίθηκος.

Γενναιοδωρία

  • Αι χάριτες γυμναί.

Αδράνεια & Τεμπελιά

  • Αργοίς αιών εορτά.

Πάθη & Αμαρτίες

  • Άκαιρος εύνοια ουδέν έχθρας διαφέρει.
  • Πολλοίς αρέσκει τα του βίου χείρονα.

Ελαττώματα

  • Ουκ έστι χώρα άνευ σκωλήκων.

Άγνοια

  • Ουδέ τα τρία Στησιχόρου γνώναι.

Καυχησιολογία

  • Μη μέγα επαρθής, ίνα μη μείζον κατενεχθής.

Βλακεία

  • Φευ της ανοίας!
  • Μωραίνει Κύριος ον βούλεται απολέσαι.
  • Υπερήδεται άφρονι άφρων.
  • Ανόητος νεοσσός εκών, δείκνυσι την εαυτού νεοσσιάν.

Αναποτελεσματικότητα

  • Σύρβα τύρβα.
  • Τριχολογείν και τρίχας αναλέγεσθαι
  • Σίτου σπαρέντος κριθή έφυ
  • Ελαίω πυρ σβεννύεις.

Αχαριστία

  • Η χάρις αλλάξαι την φύσιν ου δύναται.
  • Άμ’ ηλέηται και τέθνηκεν η χάρις.

Πλεονεξία

  • Κύων παρ’ εντέροις.

Ισχυρογνωμοσύνη

  • Όνος ύεται.

Δύσκολοι χαρακτήρες

  • Κόρακος εξελεύσεται «κρα».
  • Άλλος ούτος Αεροπαγίτης.

Προκαταλήψεις

  • Λύκος εν αιτία γίνεται καν φέρει καν μη φέρει.

Απάθεια

  • Των οικιών ημών εμπιμπραμένων, ημείς άδομεν.
  • Εμού θανόντος γαία πυρί μιχθήτω.
  • Χάλαζα αίγα δέρει, αυτή δε την ουράν άνω.
  • Ούθ’ ύεται ούθ’ ηλιούται.

Δειλία

  • Οίκοι μεν λέοντες, εν μάχη δ’ αλώπεκες.

Φθόνος & Ζήλια

  • Φθονερόν αεί των γειτόνων όμμα.

Υποκρισία

  • Άλλων ιατρός, αυτός έλκεσι βρύων.

Ανοχή

  • Ο μη χείρων, βέλτιστος.
  • Ο σιωπών συναινεί.

Απαξίωση

  • Κακόν άγγος ου κλάται.
  • Αγροίκου μη καταφρόνει ρήτορος.
  • Πάππος ακάνθης.
  • Άλλος ούτος Ηρακλής.
  • Ελεύθεραι αίγες αρότρων.
  • Πέλεθος αρτίως κεχεσμένος.
  • Τέμνει σου το ξίφος ύδωρ, η δε σπάθη σου χιόνα.

Αποδραματοποίηση

  • Αδεές δέος.

Ανωτερότητα

  • Αετός εν νεφέλαις.
  • Αετός μυίας ου θηρεύει.

Αχρειότητα

  • Πάντα κακοί τολμώσι.
  • Γυψ κόρακα εγγυάται.
  • Έγνω δε φωρ τε φώρα και λύκος λύκον.

Πονηριά

  • Αλωπεκίζειν προς ετέραν αλώπεκα.
  • Μη προς εμέ τα ποικίλα.
  • Ουδείς εκών πονηρός ουδ’ άκων μάκαρ.
  • Ποικιλώτερος ύδρας.

Καχυποψία

  • Επαινούμενος, μη πάντα πίστευε.

Απόρριψη

  • Μη προς εμέ τα ποικίλα.

Υπερβολές

  • Το γαρ ηδύ, εάν πολύ, ου τι γε ηδύ.
  • Φιλούσι ιατροί λέγειν τά φαύλα μείζω.

Θυμός

  • Ο μαινομένοις μη συμαινόμενος ούτος μαίνεται.

Φυγή

  • Ει μεν διώκει σε βασιλεύς, φύγε· ει δε Θεός, κάθου.

Γείτονες

  • Γαμείν δε μέλλων βλέψον εις τους γείτονας.
  • Οξύτερον οι γείτονες βλέπουσι των αλωπεκέων.
  • Φθονερόν αεί των γειτόνων όμμα.

Αλληλεπίδραση

  • Ο μαινομένοις μη συμαινόμενος ούτος μαίνεται.

Αγάπη & Έρωτας

  • Αφροδίσιος γαρ όρκος ουκ εμποίνιμος.
  • Εκ του οράν το εράν.

Άντρας & Γυναίκα

  • Τας μεν κόρας άνδρας ευρείν δει, τας δε γυναίκας σώζειν τους έχοντας.

Γάμος

  • Γάμος γαρ ανθρώποισιν ευκταίον κακόν.
  • Γαμείν δε μέλλων βλέψον εις τους γείτονας.

Γονείς

  • Μη έριζε γονεύσι καν δίκαια λέγεις.

Γυναίκα

  • Ρύπος γυνή πέφυκε ηργυρωμένος.
  • Γυναικί κόσμος οι τρόποι, ουχί χρυσία.
  • Γυνή στρατηγεί και γυνή στρατεύεται.

Φιλία

  • Ισότης φιλότης.
  • Ο φίλος τον φίλον εν κινδύνοις γιγνώσκει.
  • Ζει χύτρα, ζη φιλία.
  • Ο φίλος τον φίλον εν πόνοις και κινδύνοις ου λείπει.
  • Άλας συνανηλώκαμεν.

Συναναστροφές

  • Ήλιξ ήλικα τέρπει.
  • Γέρων γέροντι ηδίστην γλώτταν έχει, παις παιδί.
  • Αεί κολοιός παρά κολοιώ ιζάνει

Ομιλία

  • Τις αγορεύειν βούλεται;
  • Αγροίκου μη καταφρόνει ρήτορος.
  • Ξίφος τιτρώσκει σώμα, τον δε νουν λόγος.

Βραχυλογία

  • Το λακωνίζειν εστί φιλοσοφείν.
  • Φαινομένων έργων περιττόν εστί μακρολογία.

Φλυαρία

  • Μηδέ χελιδόνας εν οικία δέχεσθαι.
  • …του Αρείου το απύλωτον στόμα…

Σιωπή

  • Κρείττον του λαλείν το σιγάν.
  • Ο σιωπών συναινεί.

Μυστικά

  • Ουδέν κρυπτόν υπό τον ήλιον.
  • Τα εν οίκω μη εν δήμω.

Ασυνεννοησία

  • Εγώ σκόροδα σοι λὲγω, συ δε κρόμμυα αποκρίνει.

Έπαινος & Κολακεία

  • Επαινούμενος, μη πάντα πίστευε.

Συγκρούσεις

  • Προς λέοντα δορκάς άπτεται μάχης.
  • Ίσος πόλεμον ου ποιεί.

Διαφορετικότητα

  • Όσο διαφέρει σύκα καρδάμων.

Αδικία

  • Άμας απήτουν, οι δ’ απηρνούντο σκάφας.

Δικαιοσύνη

  • Δικαιότερος σταχάνης.
  • Οψέ θεών αλέουσι μύλοι, αλέουσι δε λεπτά.

Ισότητα

  • Ισότης φιλότης.
  • Ίσος πόλεμον ου ποιεί.

Εξουσία

  • Μακραί τυράννων χείρες.

Καταπίεση

  • Ου σχολή δούλοις.

Φασισμός

  • Μακραί τυράννων χείρες.

Βαρβαρότητα

  • Πας μη Έλλην, βάρβαρος.

Όπλα

  • Τέμνει σου το ξίφος ύδωρ, η δε σπάθη σου χιόνα.

Ελληνισμός

  • Πας μη Έλλην, βάρβαρος.

Βασιλιάδες

  • Ει μεν διώκει σε βασιλεύς, φύγε· ει δε Θεός, κάθου.

Επικοινωνία

  • Ειπών ά θέλεις, αντάκουε ά μη θέλεις

Γνώση

  • Ο γάρ μανθάνων ουκ έχει.

Εκπαίδευση

  • Το αποδημείν εί αρίστη παιδεία.
  • Ο πηλός αν μη δαρή, κέραμος ου γίγνεται.

Επιστήμη & Τεχνολογία

  • Δαιδάλου ποίημα.

Λογική

  • Ράβδος εν γωνία, άρα βρέχει.

Ηθική

  • Λύκος γηράσας νόμους ορίζει.

Αλήθεια & Ψέμα

  • Προς Κρήτα κρητίζεις.

Φαινομενικότητα

  • Όψις αδήλων τα φαινόμενα.
  • Ουχ άπαν το αμαρύσσον χρυσός.
  • Ένδοθι την Εκάβην, έκτοθι την Ελένην.

Αντιφάσεις

  • Άλλων ιατρός, αυτός έλκεσι βρύων.

Αυτοβελτίωση

  • Όφις ει μη φάγοι όφιν, δράκων ου γενήσεται.

Ανάγκη

  • Εξ ανάγκης και νόμου μετάθεσις γίγνεται.
  • Η παρούσα ευτυχία εστί μείζων, παρούσαν γαρ ανάγκην θεραπεύει.

Συμφέρον

  • Φιλούσι ιατροί λέγειν τά φαύλα μείζω.
  • Μήποτ’ ευ έρδειν γέροντα.

Ολιγάρκεια

  • Πλουσιώτατος ο ελαχίστοις αρκούμενος.

Υποσχέσεις

  • Αφροδίσιος γαρ όρκος ουκ εμποίνιμος.

Προσαρμογή

  • Ξένος ών ακολούθει τοις επιχωρίοις νόμοις.
  • Άλλος βίος, άλλη δίαιτα.

Ματαιοπονία

  • Ανδριάντα γαργαλίζεις
  • Κοσκίνω ύδωρ αντλείς.
  • Ηλίω φως δανείζεις.
  • Ξύλον αγκύλον ουδέποτε ορθόν.
  • Μυς εις τρώγλην μη χωρών, κολοκύνθην έφερεν.

Αποφάσεις

  • Εν νυκτί βουλή.

Δράση

  • Λίθος κυλινδόμενος το φύκος ου ποιεί.

Προσπάθεια & Κόπος

  • Πόνος, ως λέγουσιν, ευκλείας πατήρ.
  • Πολλαίς πληγαίς δρυς δαμάζεται.
  • Συν δορί συν ασπίσιν.
  • Έργον όνον αποτρέψαι κνώμενον.
  • Πάντα λίθων και πάντα κάλων κινείν.

Αποκαλύψεις

  • Ό συ κρύβεις εις την αγοράν κηρύσσεται.
  • Ανόητος νεοσσός εκών, δείκνυσι την εαυτού νεοσσιάν.

Επιμέλεια

  • Ατυχείν έξεστιν, αμελείν ουκ έξεστιν.

Πολυπραγμοσύνη

  • Μη παντί εμβάλλειν δεξιάν.

Ευκαιρίες

  • Από καταδυομένης νηός ό,τι αν λάβης κέρδος.

Δυνατότητες

  • Ου παντός πλειν ες Κόρινθον.

Μέσα & Μέθοδοι

  • Ήλω γαρ ο ήλος.
  • Πάσσαλος πασσάλω εκρούεται.
  • Συν δορί συν ασπίσιν.
  • Άμας απήτουν, οι δ’ απηρνούντο σκάφας.

Εμπόδια & Δυσκολίες

  • Χαλεπά τα καλά.
  • Τυφλός τω τοίχω επερειδόμενος, έως ώδε ο κόσμος έφη.

Ευκολία

  • Βους επί φάτνην.
  • Τέμνει σου το ξίφος ύδωρ, η δε σπάθη σου χιόνα.

Βάσανα

  • Βίος αληλεσμένος και μάζα μεμαγμένη.
  • Ουδέν κακόν ραδίως απόλλυται.
  • Ιλιάς κακών επῄει.

Προβλήματα

  • Όθι τις αλγεί, τόθι και την χείραν φέρει.

Παγίδες

  • Γέρων αλώπηξ ουχ αλίσκεται πάγη.

Ρίσκο

  • Η περί το φρέαρ όρχησις.

Κίνδυνος

  • Ο φίλος τον φίλον εν κινδύνοις γιγνώσκει.

Διαφωνία

  • Παντί λόγω λόγος παλαίει.

Πειθώ

  • Δόρυ και κηρύκειον.
  • Χρυσός Δανάην έπεισεν εθέλουσαν.

Ομαδικότητα

  • Μία μέλισσα μέλι ου ποιεί.

Ηγεσία & Διοίκηση

  • Αρχηγού παρόντος, πάσα αρχή παυσάτω.
  • Οποία η δέσποινα, τοίαι και αι θεραπαινίδες.
  • Ουχ εύδει ποιμήν.

Χρήμα & Πλουτισμός

  • Γενναίος εί εκ βαλαντίου.
  • Οκκ’ αργύριον ή πάντα θει κηλαύνεται.
  • Τα Ταντάλου τάλαντα τανταλίζεται.
  • Υπόπτερος δ’ ο πλούτος.

Αφθονία

  • Άμαις και σκάφαις.

Πολυτέλεια

  • Συρακοσίων τράπεζα.

Ιδιοκτησία

  • Ουδέν η κτήσις, εάν μη η χρήσις παρή.

Κέρδος

  • Από καταδυομένης νηός ό,τι αν λάβης κέρδος.

Διαφθορά

  • Βους επί γλώσσης.
  • Χρυσός Δανάην έπεισεν εθέλουσαν.

Δρόμος

  • Οδού παρούσης την ατραπόν μη ζήτει.

Ταξίδι

  • Το αποδημείν εί αρίστη παιδεία.

Απολαύσεις & Ηδονές

  • Το γαρ ηδύ, εάν πολύ, ου τι γε ηδύ.
  • Όνειδος αισχρός βίος όμως, καν ηδύς ή.
  • Έπεσθαι τοις τερπνοίς είωθε τα λυπηρά.
  • Αδώνιδος κήποι.

Αλκοόλ

  • Από κύλικος μέχρι χειλέων πολλά πέλει.
  • Πίνειν εξ αργυρού φρέατος.
  • Το εν τη καρδία του νήφοντος επί της γλώττης εστί του μεθύοντος.

Αίτιο & Αποτέλεσμα

  • Όθι τις αλγεί, τόθι και την χείραν φέρει.
  • Εν τω τυχόντι σχοινίω ουκ απάγχεται.
  • Το κακώς πορισθέν κακώς όλλυται.

Γεγονότα

  • Ό γέγονε, γέγονε.

Ευτυχία & Δυστυχία

  • Η παρούσα ευτυχία εστί μείζων, παρούσαν γαρ ανάγκην θεραπεύει.

Άνοδος & Κάθοδος

  • Από όνων εφ’ ίππους.

Νίκη & Ήττα

  • Καδμεία νίκη.

Φήμη & Δόξα

  • Ο πλούτος θνητός, η δόξα αθάνατος.
  • Πόνος, ως λέγουσιν, ευκλείας πατήρ.

Αναπόφευκτο

  • Ουδέν κακόν αμιγές καλού.
  • Το πεπρωμένον φυγείν αδύνατον.
  • Κόρακος εξελεύσεται «κρα».

Αταξία

  • Σύρβα τύρβα.

Κούραση

  • Ου σχολή δούλοις.

Φτώχεια

  • Μηδέ πάτταλον.

Ερημιά

  • Σκυθών ερημία.

Πείνα

  • Πεινώντι παν εστι χρήμα εδώδιμον.

Λύκοι

  • Λύκος εν αιτία γίνεται καν φέρει καν μη φέρει.

Άλογα

  • Από όνων εφ’ ίππους.

Γαϊδούρια

  • Όνος ύεται.
  • Κάμηλος και ψωριώσα πολλών όνων φορτία ανατίθεται.
  • Έργον όνον αποτρέψαι κνώμενον.

Φίδια

  • Όφις ει μη φάγοι όφιν, δράκων ου γενήσεται.



Συστήνουμε:

Αν σας ενδιαφέρουν τα αρχαιοπρεπή αποφθέγματα, δείτε επίσης και τα Δελφικά Παραγγέλματα, τη σελίδα με ta Αρχαία Γνωμικά, τα Λατινικά ρητά , τα Εκκλησιαστικά ρητά καθώς και τις Βυζαντινές ρήσεις.



Συστήνουμε επίσης:

Ένα ιστολόγιο με ιστορικό θέμα:    ►  Βυζαντινόν Χρονικόν

Και ένα ιστολόγιο για τα κάστρα της Ελλάδας:    ►  Καστρολόγος









Widgets με Γνωμικά για την Ιστοσελίδα σας.
Αν θέλετε να ενσωματώσετε στο blog ή στην ιστοσελίδα σας widgets με Γνωμικά που τροφοδοτούνται από τη βάση δεδομένων του Γνωμικολογικού, μπορείτε να τα βρείτε εδώ.


Τα δικά σας σχόλια


comments powered by Disqus


owl

 
Σχετικό Γνωμικό
Αι παροιμίαι παλαιάς εισίν φιλοσοφίας εγκαταλείμματα, περισωθέντα διά συντομίαν και δεξιότητα.
Αριστοτέλης






Δείγμα Γνωμικών



Υποστήριξη



Αριθμοί



Τα Δημοφιλέστερα







 
Δεν απαγορεύεται η αντιγραφή του περιεχομένου της ιστοσελίδας!
To σωστό όμως είναι να αναφέρεται πάντα η πηγή.
Creative Commons License    This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License

2008-2015: Manolis Papathanassiou