μτφρ: Έτσι περνάει η [μάταιη] δόξα σ’ αυτόν τον κόσμο.

μτφρ: και συ τέκνον![Βρούτε]

Ιούλιος Καίσαρ, 101-14 π.Χ, Ρωμαίος στρατηγός και ύπατος

Τα τελευταία λόγια του. Ειπώθηκαν στα Ελληνικά.

μτφρ: η φήμη πετάει.

μτφρ: πολύ, όχι πολλά.

μτφρ: τίποτε δεν είναι καινούργιο κάτω από τον ήλιο

έννοια: τηρουμένων των αναλογιών.

μτφρ: κανένας δεν δίνει αυτό που δεν έχει

μτφρ: ζει δυο φορές αυτός που ζει καλά

μτφρ: όποιος δεν προχωρά, πάει προς τα πίσω

μτφρ: κάνε αυτό που κάνεις [μην κάνεις πολλά πράγματα μαζί].

μτφρ: τα γούστα δεν συζητιούνται.

μτφρ: όσο αναπνέω ελπίζω.

μτφρ: πάντα το ίδιο

Κικέρων, 106-43 π.Χ., Ρωμαίος ρήτορας και πολιτικός

μτφρ: όλος δικός Σου

Μότο του Πάπα Ιωάννη-Παύλου Β’

μτφρ: η χρήση είναι ο καλύτερος δάσκαλος

μτφρ: όπου [αισθάνεσαι] καλά εκεί η πατρίδα σου

μτφρ: ο σκοπός δικαιώνει την πράξη.

Οβίδιος, 43 π.Χ.-17 μ.Χ., Ρωμαίος ποιητής

μτφρ: τριγυρνάμε [κρλκτ: κάνουμε κύκλο] τη νύχτα και μας κατακαίει η φωτιά

Μεσαιωνικό λατινικό παλίνδρομο επίγραμμα (καρκινική επιγραφή)

Γνωστό και ως «Διαβολικός στίχος». Ήταν και τίτλος ταινίας του Γκυ Ντεμπόρ (1960)

μτφρ: σκέφτομαι, άρα υπάρχω.

Καρτέσιος (Descartes), 1596-1650, Γάλλος φιλόσοφος

Το φιλοσοφικό αξίωμα του Καρτέσιου

μτφρ: οι ερωτευμένοι [είναι] τρελλοί

Τερέντιος, 185-159 π.Χ., Ρωμαίος κωμωδιογράφος

μτφρ: αν θέλεις να σε αγαπούν, να αγαπάς

Σενέκας, 4 μ.Χ-65 μ.Χ., Ρωμαίος φιλόσοφος

μτφρ: ο έρωτας νικάει τα πάντα.

Βιργίλιος, 70-19 π.Χ., Λατίνος ποιητής

μτφρ: εν οίνω η αλήθεια.

μτφρ: κανένας δεν χοροπηδάει (χορεύει) όντας νηφάλιος

μτφρ: ο σιωπών συναινεί

μτφρ: έργα, όχι λόγια.

μτφρ: ό,τι λέγεται στα λατινικά φαίνεται βαθυστόχαστο

μτφρ: προσθέτω και λίγο αλάτι

Πλίνιος ο Πρεσβύτερος, 23-79 μ.X., Ρωμαίος φυσιοδίφης

μτφρ: τα λόγια πετούν, τα γραπτά μένουν.

βασισμένο στο ομηρικό "έπεα πτερόεντα"

μτφρ: φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας.

Βιργίλιος, 70-19 π.Χ., Λατίνος ποιητής

μτφρ: η αιτία του φόβου είναι η άγνοια

Σενέκας, 4 μ.Χ-65 μ.Χ., Ρωμαίος φιλόσοφος

μτφρ: ο Αννίβας προ των πυλών.

Ο φόβος των Ρωμαίων όταν ο Αννίβας πλησίαζε, περί το 217 π.Χ.

μτφρ: στην ουρά είναι το δηλητήριο

(αντίστοιχο του "πίσω έχει η αχλάδα την ουρά")

μτφρ: ένα φίδι κρύβεται στα χόρτα

Βιργίλιος, 70-19 π.Χ., Λατίνος ποιητής

μτφρ: κανείς δεν υπάρχει χωρίς ελάττωμα

Σενέκας, 4 μ.Χ-65 μ.Χ., Ρωμαίος φιλόσοφος

μτφρ: τίποτε δεν είναι ευλογημένο σε όλα

Οράτιος, 65-8 π.Χ., Λατίνος ποιητής

μτφρ: το πρόσωπο είναι ο δείκτης της ψυχής

μτφρ: όποιος δεν αξίζει τίποτα, δεν μπορεί να θέλει τίποτα.

Arnold Geulincx, 1624-1669, Φλαμανδός φιλόσοφος

μτφρ: όχι ποιος, αλλά τι

μτφρ: ποιος, τι, πού, με τι, γιατί, πώς, πότε

Μάρκος Φάβιος Κοϊντιλιανός, 35-96 μ.Χ., Ρωμαίος ρήτορας

μτφρ: ο βασιλιάς δεν μπορεί να έχει άδικο.

μτφρ: ας με μισούν, αρκεί να με φοβούνται

Καλιγούλας, Ρωμαίος αυτοκράτορας

αγαπημένη του φράση, που μάλλον ανήκει στον ποιητή Accius

μτφρ: ο πραίτωρ δεν ασχολείται με τα παράμικρα.

μτφρ: κανείς δεν μπορεί να διοικήσει, αν δεν είναι είναι δυνατόν να τον διοικήσουν

Σενέκας, 4 μ.Χ-65 μ.Χ., Ρωμαίος φιλόσοφος

μτφρ: θυμήσου το θάνατο.

μτφρ: Χαίρε Καίσαρ, οι μελλοθάνατοι σε χαιρετούν.

Ο χαιρετισμός των μονομάχων πριν από τους αγώνες στις ρωμαϊκές αρένες.

μτφρ: Χειροκροτήστε, φίλοι, η κωμωδία τελείωσε!

Αύγουστος, 63 π.Χ-14 μ.Χ., Ρωμαίος Αυτοκράτορας

Τα τελευταία λόγια του

μτφρ: ο θάνατος εξισώνει τα πάντα

μτφρ: ο θάνατος έχει τον τελευταίο λόγο.

μτφρ: από τη στιγμή που γεννιόμαστε, [αρχίζουμε να] πεθαίνουμε

μτφρ: πιο γρήγορα, πιο ψηλά, πιο δυνατά

Πιέρ ντε Κουμπερντέν, 1863-1937, Γάλλος αναβιωτής των Ολυμπιακών

Μότο των Ολυμπιακών αγώνων, εμπνευσμένο από το θυρεό του σχολείου του

μτφρ: κυριαρχεί αυτός που κυριαρχεί στον εαυτό του

μτφρ: αποκτάς δύναμη προχωρώντας

Βιργίλιος, 70-19 π.Χ., Λατίνος ποιητής

μτφρ: ποτέ μην απελπίζεσαι

Οράτιος, 65-8 π.Χ., Λατίνος ποιητής

μτφρ: Έτοιμος, Πρόθυμος, Ικανός

μτφρ: με το που το είπαμε, έγινε.

μτφρ: ή θα τον βρούμε το δρόμο ή θα τον φτιάξουμε

Αννίβας, 247 - 183 π.Χ., Καρχηδόνιος στρατηλάτης

προσπαθώντας να διασχίσει τις Άλπεις περί το 212 π.Χ.

μτφρ: Γενηθήτω φως.

Γένεσις Α' (της Vulgata)

μτφρ: Ίδε ο άνθρωπος.

Φράση του Πιλάτου. Κατά Ιωάννην ΙΘ'

μτφρ: δες και πίστεψε

μτφρ: πιστεύω διότι είναι παράλογο

Τερτυλλιανός, 155-222 μ.Χ., Καρχηδόνιος θεολόγος

μτφρ: μη μου άπτου

Λόγια του Ιησού (από τη Vulgata)

μτφρ: ο Θεός θέλει.

Το σύνθημα στις μάχες της πρώτης σταυροφορίας

μτφρ:γρήγορα γίνεται αυτό που θέλουν οι θεοί

Γάιος Πετρώνιος, 1ος μ.Χ αιων, Ρωμαίος συγγραφέας

μτφρ: Δεν θα [σε] υπηρετήσω

Ο Διάβολος προς το Θεό (από τη Vulgata)

μτφρ: να προσεύχεσαι και να εργάζεσαι.

Σύνθημα των Βενεδεκτίνων μοναχών

μτφρ: μετά το σκοτάδι, φως

από τη Vulgata (βιβλίο Ιώβ).

Χρησιμοποιήθηκε και σαν σύνθημα των Καλβινιστών

μτφρ: κανένας κακός δεν είναι ευτυχισμένος

Γιουβενάλης, 1ος-2ος αιών μΧ, Ρωμαίος σατιρικός ποιητής

μτφρ: από το κακό, καλό.

μτφρ: τα γνωστά κακά είναι τα πιο καλά.

μτφρ: ό,τι πονάει, συχνά διδάσκει

μτφρ: όλα τα καλά πράγματα είναι τρία.

μτφρ: άσχημα χάνεται ό,τι άσχημα αποκτάται

Κικέρων, 106-43 π.Χ., Ρωμαίος ρήτορας και πολιτικός

μτφρ: ο σκύλος, σκύλο δεν τρώει.

μτφρ: το σφάλλειν ανθρώπινον.

μτφρ: κατόπιν αυτού, άρα εξαιτίας αυτού.

Γνωστό και ως σφάλμα "post hoc"

μτφρ: λάθος σε ένα, λάθος σε όλα

μτφρ: υπέροχα λάθος

Οράτιος, 65-8 π.Χ., Λατίνος ποιητής

μτφρ: όπου ενότητα, εκεί νίκη

μτφρ: το να νικάς είναι το παν

μτφρ: με τη δύναμη της αλήθειας, ζώντας, κατέκτησα το σύμπαν

από τον Φάουστ του Γκαίτε

Αναφέρθηκε και στην ταινία "V for Vendeta"

μτφρ: Ουαί τοις ηττημένοις.

Βρέννος, αρχηγός των Γαλατών, το 387 π.Χ.

ρίχνοντας το ξίφος του στη ζυγαριά των λύτρων που του πρόσφεραν οι Ρωμαίοι

μτφρ: Ήρθα, είδα, ενίκησα

Ιούλιος Καίσαρ, 101-14 π.Χ, Ρωμαίος στρατηγός και ύπατος

μήνυμα στη Σύγκλητο μετά τη νίκη του επί του βασιλιά του Πόντου, το 47 π.Χ.

μτφρ: καμιά ποινή χωρίς νόμο.

Θεμελιώδες νομικό αξίωμα

μτφρ: η αιτία του νόμου είναι η ψυχή του νόμου

μτφρ: είς μάρτυς, ουδείς μάρτυς.

μτφρ: ο κακός νόμος,δεν είναι καθόλου νόμος

Θωμάς Ακινάτης

μτφρ: σκληρός νόμος, αλλά νόμος.

μτφρ: η ανάγκη δεν ξέρει νόμο

μτφρ: η ευημερία του λαού είναι ο υπέρτατος νόμος

Κικέρων, 106-43 π.Χ., Ρωμαίος ρήτορας και πολιτικός

μτφρ:η κατάχρηση δεν καταργεί (απαξιώνει) τη χρήση

μτφρ: υπέρτατη (υπερβολική) δικαιοσύνη, υπέρτατη αδικία.

μτφρ: ακούστε και την άλλη πλευρά

μτφρ: όχι δύο φορές [έγκληση] για το ίδιο [αδίκημα]

μτφρ:οι συμφωνίες πρέπει να τηρούνται

μτφρ: ο ήλιος λάμπει για όλους.

Γάιος Πετρώνιος, 1ος μ.Χ αιων, Ρωμαίος συγγραφέας

μτφρ: ας επικρατήσει η δικαιοσύνη, κι ας χαθεί ο κόσμος

Μόττο του αυτοκράτορα της Αγ. Ρωμ. Αυτοκρατορίας Φερδινάνδου Ι (1503-1564)

μτφρ: αν θες ειρήνη, να ετοιμάζεσαι για πόλεμο

μτφρ: το έσχατο επιχείρημα των βασιλέων

χαραγμένο στα κανόνια του Μ. Φρειδερίκου της Πρωσίας

μτφρ: γλυκύς φαίνεται ο πόλεμος σ' αυτούς που δεν έχουν πείρα (από πόλεμο)

Έρασμος, 1469-1536, Ολλανδός ουμανιστής

μτφρ: η ψυχή των πραγμάτων (ή του πολέμου) είναι τα λεφτά

Κικέρων, 106-43 π.Χ., Ρωμαίος ρήτορας και πολιτικός

μτφρ: ανάμεσα στα όπλα (δηλ. στον πόλεμο) οι νόμοι σιγούν

μτφρ: να καταστραφεί η Καρχηδών!

Κάτων ο πρεσβύτερος, 234-149 π.Χ., Ρωμαίος πολιτικός και συγγραφέας

Έκλεινε όλες τις ομιλίες του με αυτή την φράση.

μτφρ: φωνή λαού, φωνή Θεού.

μτφρ: έτσι πάντα στους τυράννους!

μότο της Βιρτζίνια αλλά και η κραυγή του Μπουθ όταν πυροβόλησε τον Λίνκολν

μτφρ: άρτον και θεάματα.

Γιουβενάλης, Ρωμαίος σατιρικός ποιητής

μτφρ: διαίρει και βασίλευε (ut=για να).

μτφρ: όπου αμφισβήτηση, εκεί ελευθερία

Publilius Syrus, 1ος μ.Χ αιών, Ρωμαίος γνωμικογράφος

μτφρ: Ω εσύ τύραννε, Titus Tatius, τόσα πράγματα έκανες για σένα

Ennius, 239-169 π.Χ., Ρωμαίος συγγραφέας

Λατινικός γλωσσοδέτης

μτφρ: Νέα τάξη των αιώνων.

Σφραγίδα των ΗΠΑ

μτφρ: τίποτε δεν είναι πιο αβέβαιο από τον όχλο

Κικέρων, 106-43 π.Χ., Ρωμαίος ρήτορας και πολιτικός

μτφρ: [μη βασίζεσαι] στα λόγια κανενός

Οράτιος, 65-8 π.Χ., Λατίνος ποιητής

μτφρ: είναι ασφαλέστερο να προχωράς στη μέση [του δρόμου]

Οβίδιος, 43 π.Χ.-17 μ.Χ., Ρωμαίος ποιητής

μτφρ: πάντα γραπτές οδηγίες

μτφρ: το ποντίκι δεν βασίζεται σε μια τρύπα μόνο

μτφρ: τίποτε δεν είναι σίγουρο στον άνθρωπο

Οβίδιος, 43 π.Χ.-17 μ.Χ., Ρωμαίος ποιητής

μτφρ: είναι κακό σχέδιο αυτό που δεν μπορεί να αλλάξει

Publilius Syrus, 1ος μ.Χ αιών, Ρωμαίος γνωμικογράφος

μτφρ: ο μονομάχος κάνει το σχέδιό του μέσα στην αρένα

Σενέκας, 4 μ.Χ-65 μ.Χ., Ρωμαίος φιλόσοφος

μτφρ: η τέχνη μακρά, ο βίος βραχύς.

Ιπποκράτης, 460-377 π.Χ., Πατέρας της ιατρικής

μτφρ: παπουτσή, όχι πάνω από το σανδάλι

Απελλής, 4ος αιων π.Χ., Αρχαίος ζωγράφος

σε παπουτσή που κλήθηκε να συμβουλέψει για την εικόνα ενός σανδαλιού και θέλησε να κρίνει και το υπόλοιπο έργο

μτφρ: το τέλος στεφανώνει το έργο.

μτφρ: ούτε μέρα χωρίς γραμμή.

Απελλής, Αρχαίος ζωγράφος

μτφρ: ο κύβος ερίφθη.

Ιούλιος Καίσαρ, 101-14 π.Χ, Ρωμαίος στρατηγός και ύπατος

Το είπε όταν διέβη τον Ρουβίκωνα, αλλά ήταν παλιότερη ελληνική παροιμία

μτφρ: Η τύχη είναι γυαλί: εκεί που λάμπει, θρυμματίζεται

Publilius Syrus, 1ος μ.Χ αιών, Ρωμαίος γνωμικογράφος

μτφρ: η καλή τύχη είναι σύντροφος της αρετής

μτφρ: η τύχη βοηθάει τους τολμηρούς

Βιργίλιος, 70-19 π.Χ., Λατίνος ποιητής

μτφρ: το όνομα είναι σημάδι (αλλά και κατάρα;)

μτφρ: πρώτα απ' όλα, μην προκαλέσεις κακό.

Ιπποκράτης, 460-377 π.Χ., Πατέρας της ιατρικής

μτφρ: νους υγιής εν σώματι υγιεί.

Γιουβενάλης, Ρωμαίος σατιρικός ποιητής

μτφρ: η Φύση δεν κάνει άλματα.

μτφρ: η Φύση δεν κάνει τίποτα χωρίς λογο

μτφρ: ευχάριστο να αγναντεύεις την αγριεμένη θάλασσα [απ’ τη στεριά].

Λουκρήτιος, 98-55 π.Χ., Λατίνος ποιητής

μτφρ: άρπαξε [και αξιοποίησε] τη μέρα.

Οράτιος, 65-8 π.Χ., Λατίνος ποιητής

μτφρ: ω καιροί, ω ήθη

Κικέρων, 106-43 π.Χ., Ρωμαίος ρήτορας και πολιτικός

μτφρ: ο χρόνος φεύγει ανεπιστρεπτί

Βιργίλιος, 70-19 π.Χ., Λατίνος ποιητής

μτφρ: η αλήθεια απεχθάνεται την καθυστέρηση.

Σενέκας, 4 μ.Χ-65 μ.Χ., Ρωμαίος φιλόσοφος

μτφρ: στις ελληνικές καλένδες.

Παροιμιακή φράση (που σημαίνει «ποτέ»)

μτφρ: εις τον αιώνα των αιώνων.

Εκκλησιαστικό